Pisma-zebrane-Papczynski.indb

291 cz : ogólny i właciwy kunszt kadej mowy k. użycie przysłówków uzupełniających się wzajemnie: im... tym, o ile... o tyle. Cyceron pisze: „Im większa rozkosz, tym sil- niej wytrąca nasz umysł z posad oraz właściwej dlań postawy” 212 . A Juwenalis pisze: „Bo każda skaza duszy kryje w sobie zbrodnię, Tym większą, im zręczniejszy ten, który ją czyni” 213 . 12. użycie niektórych spójników, takich jak „i nie”, „lecz nie” albo spójników podwójnych, takich jak „jak... tak” itp. Cyceron pisze: „...ani nie będziemy prosili o nic niegodziwego, ani też próśb takich spełniali” 214 . W innym miejscu Cyceron pisze: „Wydaje mi się, że nie należy bezkrytycznie dostosowywać się do tego zwyczaju, który obo- wiązuje na ucztach u Greków: «Pij albo spadaj»”. Dalsze przykłady znajdziesz u Buklera w jego Zasadach artyzmu mów oraz w mojej Królowej sztuk III 1, 3. rozdział v Drugi składnik (zaleta) wysłowienia: kompozycja artystyczna 1. Drugą zaletą nadania mowie odpowiedniej szaty słownej jest rozplanowanie [kompozycja, układ zebranego materiału dowo- dowego starannie wygładzonego] ( compositio ), w którym da się rozróżnić trzy elementy, a mianowicie: a. zestawienie, łączenie ze sobą wyrazów (i członów zdania, iunctura ) 215 ; od emo, -ere ‘kupować, nabywać, zdobywać’ w znaczeniu ‘oto’, tzn. ‘patrz oto’ tak jak gr. kai ido. 212 Cyceron, Paradoxa stoicorum ( Paradoksy stoików ) 1, 15, (tłum. W. Korna- towski), w: Marcus Tullius Cicero, Księgi akademickie... , dz. cyt. 213 Juwenalis, Satyry VIII 140-141, (tłum. J. Sękowski), w: Trzej satyrycy rzym- scy (Horacy, Persjusz, Juwenalis), przeł. J. Czubek, J. Sękowski, Warszawa 1959. 214 Cyceron, De amicitia ( O przyjaźni ) 12, 40, (tłum. W. Kornatowski), w: Marcus Tullius Cicero, O starości. O przyjaźni. Topiki , dz. cyt . 215 Por. Horacy, Ars poetica , ( List do Pizonów ) II 3, 48; Kwintylian, Institutionis oratoriae IX 4, 32. Zasada obowiązują- ca na ucztach u Greków jako najgorsza Druga zaleta wysłowienia: kompozycja, łączenie ze sobą wyrazów (i członów zdania)