Pisma-zebrane-Papczynski.indb

zwiastun królowej sztuk 264 ł. Pismo Święte ( sacrae litterae ), m. wiadomości z różnych dziedzin ( varia eruditio ), n. wiele innych elementów, które mogą przyczynić się do uświetnienia ( ad illustrandum ) czy też przyozdobienia ( ad or- nandum ) mowy. Omówiono to dokładnie w Królowej sztuk , księ- ga I, rozdział ostatni. Upomnienie Na tym kończę omawianie pierwszej części 139 sztuki wymo- wy 140 i jednocześnie chciałbym przestrzec tych, którzy dopiero rozpoczynają naukę wymowy ( eloquentia ), aby nie sądzili, że w każdej mowie należy wykorzystać wszystkie omówione wyżej schematy ogólne ( loci communes ), lecz żeby mieli świadomość, że zależnie od czasu i innych okoliczności, po jak najstaranniej- szym wybraniu najlepszego, skorzystali z tego czy innego sche- matu ogólnego, a tam gdzie wystarczy jeden zasadniczy dowód, niech przytaczają nie więcej niż cztery dowody ( rationes ) na udowodnienie lub odrzucenie jakiejś tezy, rozkładając argumen- tację w taki sposób, o jakim jest mowa w następnym rozdziale i jak to praktycznie pokazują załączone przykłady. rozdział iii Ugrupowanie (rozplanowanie) materiału dowodowego 141 1. Ugrupowanie, układ jest to uporządkowanie ( in ordinem ) i rozplanowanie ( distributio ) materiału dowodowego. Jest to drugie – po wyszukaniu materiału dowodowego i znalezieniu odpowiednich do danej sprawy dowodów – zadanie mówcy, aby potrafił nimi właściwie argumentować. 139 Dokładniej: pierwszego rozdziału części drugiej. 140 I pierwszego zadania mówcy, jakim jest wyszukiwanie materiału dowodowe- go, a na etapie ćwiczeń – wynalezienie tematu mowy, pomysłu na mowę, inventio . 141 Dispositio , compositio, gr. taksis . Czym jest ugrupowanie materiału?