Pisma-zebrane-Papczynski.indb

zwiastun królowej sztuk 262 A oto dwa dystychy epigramu na Blankusa 132 : „Długo będzie żyć syn, co własnych rodziców szanuje. Nie pożyje zaś | nie czcząc rodziców swych. Tak przynajmniej Tablice głoszą boskie, Blanku, Czegóż spodziewasz się | bijąc ojczulka wciąż?” 133 f. Świadkowie ( testes ) są dwojakiego rodzaju: Jedni to tacy, którzy są doprowadzani do sędziego, by ustnie zaświadczyć o jakimś czynie lub jakiejś wypowiedzi. Z ich świa- dectwa korzysta Cyceron w mowie wygłoszonej w obronie poety Archiasza: „Jest tu obecny Marek Lukullus, człowiek odznaczają- cy się wielką powagą, rzetelnością i poczuciem obowiązku, który mówi, że wie o tym nie na podstawie przypuszczenia, lecz z całą pewnością, nie z wieści, lecz na podstawie naocznego stwier- dzenia, nie jako świadek, lecz jako uczestnik tych wypadków. Są tu obecni posłowie Heraklejczyków, ludzie znakomici, którzy przybyli na ten sąd z poleceniami i z publicznym świadectwem. Twierdzą oni, że Archiasz został wpisany na listę obywateli Heraklei ” 134 . Drudzy to tacy mądrzy ludzie, z których ksiąg czerpie się po- ważne argumenty przemawiające na rzecz potwierdzenia albo osłabienia słuszności sprawy. Cyceron pisze: „Jednakowoż ze wszystkich środków służących zachowaniu i utrzymywaniu władzy nie ma nic korzystniejszego od zapewnienia sobie miłości ogólnej, tudzież nic szkodliwsze- go od wzbudzenia strachu. Wybornie powiada o tym Enniusz: «Kogo się boją, tego nienawidzą; a że nienawidzą, pragną jego zguby»” 135 . 132 Nie udało się zidentyfikować postaci. 133 Tego epigramu nie ma w wyd. I i II. 134 W oryg.: qui hunc – scil. Archiam – adscriptum Heracliensem dicunt. Cy- ceron, Pro Archia poeta 4, 8, (tłum. D. Turkowska), w: Marek Tulliusz Cyceron, Mowy , dz. cyt. 135 Quem metuunt oderunt; quem quisque odit, periisse expetit ; Enniusz: (prawdopodobnie) Tyestes , fr. 402 w wydaniu J. Vahlena, Ennianae poesis reliqu- iae, wyd. 3, 1928; cytat z Cycerona, De officiibus ( O powinnościach ) II 7, 23, w: Marcus Tullius Cicero, O państwie. O prawach. O powinnościach. O cnotach , tłum. W. Kornatowski, Warszawa 1960 . Świadkowie