Pisma-zebrane-Papczynski.indb

zwiastun królowej sztuk 260 I na tym kończymy omawianie pierwszego źródła wyszukiwa- nia materiału zaczerpniętego z ogólnych schematów ( loci com- munes ) wewnętrznych 120 . 21. Drugie źródło wyszukiwania materiału: Drugim źródłem wyszukiwania materiału jest siedem sche- matów ogólnych ( loci communes ) zewnętrznych 121 . Wymienia je następujący dwuwiersz: Precedens, pogłoska, szeptanka, wymuszenia, Ustawy spisane, świadkowie, a także przysięga. a. Precedens ( praeiudicium ) to wcześniejszy wyrok ogłoszony w tej samej sprawie, z którą mamy do czynienia. Dlatego Cyce- ron, Pro Archia poeta , dowodzi, że poetę Archiasza należy za- trzymać w Rzymie ( in urbe ), a to dlatego, że był on już uznany za obywatela innych miast związkowych ( civitates confoederatae ) i doczekał się tam zaszczytnych wyróżnień: „Toteż zarówno Tarentyjczycy i Lokryjczycy, jak mieszkań- cy Regium i Neapolu nadali Archiaszowi prawo obywatelstwa i wszelkie inne zaszczytne wyróżnienia, a wszyscy, którzy mogli wydawać jakieś sądy o talencie, uznali go za godnego znajomo- ści i gościny” 122 . A oto precedens zawarty w wyroku o wygnaniu z raju: „Na wygnanie zesłany praojciec rodu ludzkiego Tylko właśnie tam | każe pozostać nam” 123 . b. Pogłoska, wieść ( fama ) to plotka, w większości przypadków fałszywa, rozpowszechniona wśród ludzi, dotycząca albo faktów, albo wydarzeń mających dopiero nastąpić, w większości przy- padków fałszywych. Marcjalis w epigramie do Fidentyna 124 tak pisze: uważają). Ze względów wersyfikacyjnych ów Clitus (gr. Kleitos ) musiał po prostu wypaść w tłumaczeniu. 120 Intrinseci , nawiązujących do samej istoty rzeczy, sprawy. 121 Tj. nie związanych z istotą sprawy. 122 Cyceron, Pro Archia poeta 3, 5, (tłum. D. Turkowska), w: Marek Tulliusz Cyceron, Mowy , dz. cyt. 123 Tego dystychu nie ma w wyd. I i II. 124 Znanego plagiatora. Drugie źródło: schematy ogólne nie związane z istotą sprawy Precedens Pogłoska