Pisma-zebrane-Papczynski.indb

259 cz : ogólny i właciwy kunszt kadej mowy Cyceron powiada 112 : „Po takim początku (mowy) zrozumiesz, jak wielką sławę przynosi okazanie komuś dobrodziejstwa 113 , gdy w jego przyjęciu tkwi tyle chwały” 114 . Tenże Cyceron mówi: „Dlatego pragnienie zachowania życia wbrew interesowi państwa jest czymś nikczemnym, ale z pew- nością czymś bardziej nikczemnym byłoby pragnienie śmierci, gdyby miała ona przynieść szkodę państwu” 115 . A oto epigram na uzdrawiającą moc świętego Piotra: „Co światło twe może, poznałeś to, Piotrze, od Mistrza swojego Gdy ciała twego cień | niemoc odpędził wnet” 116 . d. Takie przeciwieństwa, które nazywamy przeczącymi sobie nawzajem ( negantia , gr. apophatiká ), a z którymi mamy do czy- nienia wtedy, kiedy jedno z pojęć zaprzecza temu, co twierdzi drugie. Muretus, Oratio VII, tak pisze o na wpół legendarnych myślicielach rzymskich 117 : „Roztrząsali oni problemy filozoficzne samym życiem, a nie wygłaszaniem mów, czynami, nie słowami; obyczajami [zachowaniem], nie dysputami, bo taki jest najwspa- nialszy i najprawdziwszy rodzaj [sposób] filozofowania”. Nadzieja krzepi. A oto dystych z tej okazji 118 : „Wierzę pieśni: żywi nadzieja, acz grubego chyba. Sama nadzieja zaś | zgoła nie zdziała nic” 119 . 112 Zwracając się do Cezara. 113 Tu: łaski dla Marcellusa. 114 Cyceron, Pro M. Marcello 1, 3. 115 Cyceron, Pro Cn. Plancio 31. 116 Epigramu tego nie ma w wyd. I i II. 117 Może tu chodzić o Numę Pompiliusza, uważanego mylnie za ucznia Pita- gorasa, o Tullusa Hostiliusza, Ankusa Marcjusza, Tarkwiniusza Starego i Tarkwi- niusza Pysznego. 118 Najprawdopodobniej fraszka Autora. Tej fraszki, jak i poprzedzających ją słów nie ma w wyd. I i II. 119 W oryginale jest vocativus Clite , ale nie chodzi tu o generała Aleksandra Wielkiego. Przecież jest to po prostu łacińska wersja znanego przysłowia pol- skiego: nadzieja matką głupich! Nadzieja żywi? – zdaje się pytać Autor. – Tak, ale chyba tylko grubasa, czyli takiego, komu już się dobrze powodzi, kto już jest sławny (łac. clitus z gr. kleitos ; tu: po prostu typ, symbol tych, co się za sławnych Przeciwień- stwa prze- czące sobie wzajem