Pisma-zebrane-Papczynski.indb

zwiastun królowej sztuk 220 ka 353 , trzony kolumny 354 , żłobkowania ( striges ), epistyl 355 , głowica kolumny ( pulvinus ), ślimacznice ( volutae ). Fryz ( zophorus ), znaj- dujący się nad architrawem, zdobiły przytępione rogi ( mutili ), tryglify, ozdoby w kształcie kropel 356 umieszczane nad tryglifami, metopy 357 , wstęgi ( taeniae ). Trójkątny przyczółek ( tympanon ) frontonu wywyższały wykusze ( proiecturae ) i kimationy 358 . Pod- stawę otaczała balustrada, ogradzał sznur, telemon 359 podpierał gzyms lub belkowanie; narożników broniły akroteriony 360 , [nad całością] unosiła się kopuła pokryta cienką blachą ( lamella ). Z góry niezwykła konstrukcja dawała światło równe – o ile się nie mylę – oświetleniu, jakie dają cztery kandelabry [świeczniki]. Zbudowana była na kształt muszli w tak mistrzowski sposób, że mogłaby uchodzić za rzeźbę Alkonisa 361 albo Mentora 362 . Całą podstawę ołtarza pokrywał kobierzec tak niezwykły, że wyda- wał się jakby utkany albo z naturalnych muszli, albo wprawną igłą hafciarza cudownie wyhaftowany. Można tam było oglądać bukiety irysów, narcyzów, róż, bukiety z ligustru pospolitego, sasanek ( pulsatilla ), firletki kwiecistej ( lychnis, idis ) i lewkonii ( leucosum ). Można też było zobaczyć bukiety z saniculum , z phi- loselli , z kosaćca dziko rosnącego ( xyris, idis ), z kwiatów grana- tu, anemonu, z garyophilis oraz wstęgi z peonii. Można tam było dostrzec wszystkie gatunki kwiatów z ich cebulkami, pędami 363 , parasolkami 364 i poczwarkami owadów. 353 Tzw. torusy . 354 Tzw. skapusy . 355 Albo architraw, główna belka, łac. trabs , najniższa część belkowania, spo- czywająca na kolumnach, dźwigająca fryz i gzyms. 356 Guttae , tzw. łezki. 357 Płyty między tryglifami zdobione płaskorzeźbą, metopae . 358 Listwy zdobione ornamentem ciągłym z motywami roślinnymi. 359 Element dekoracyjny wyobrażający postać męską podtrzymującą gzyms lub belkowanie; podobną funkcję pełniły żeńskie kariatydy. 360 Narożne rzeźby, posągi. 361 Rzeźbiarza greckiego, znanego z rzeźby Herkulesa w żelazie; (w wyd. I, II i IV błędnie: Alcoris ). 362 Sławny złotnik grecki z połowy IV wieku przed Chr. 363 Dosł.: „kolankami”. 364 Umbella , deminutivum od umbra ‘cień’, ‘parasolka’.