Pisma-zebrane-Papczynski.indb

zwiastun królowej sztuk 208 Uwaga. Radzę ci dobrze zapamiętać to kunsztowne porównanie konsulatów w mowie Cycerona przeciw Pizonowi, a nie tylko je pobieżnie przeczytać. Zapoznaj się też u Plutarcha z licznymi porównaniami sławnych mężów 309 w ramach wstępnych ćwiczeń ( progymnasmatice ), tak dokładnie, jak to zalecają współcześni nauczyciele wymowy. ĆWICZENIE 2 Porównanie poezji z retoryką Często, drodzy słuchacze, niepokoi mnie pozbawiony sensu zapał, z jakim niektórzy poezję, nie gorszą przecież od innych sztuk, potępiają do tego stopnia, że uważają, iż nikt nie może lepiej uprawiać swojego ogródka jak tylko ten, kto się temu zajęciu całkowicie poświęci. Czyż nie dostrzegają, ślepi jak Tejrezjasz 310 , że nigdy poezja nie dawała mniej przyjemności, wzruszeń i radości niż wychwalana przez wszystkich sztuka pięknego wysławiania się? Dlatego abyście i wy, drodzy słucha- cze, nie podzielali przeważającej opinii wielu ludzi i nie myśleli źle o tej wspaniałej sztuce [poezji], postanowiłem naświetlić całą sprawę z dzisiejszego punktu widzenia. Dokonam tego za pomocą niezawodnych argumentów, wykazując , że szacowna ( sacra ) poezja nigdy nie była czymś gorszym od sztuki wy- mowy, lecz zawsze jej dorównywała. Sądzę , że uda mi się was co do tego przekonać, jeśli tylko poświęcicie mi uwagę przez najbliższe kilka minut. Wszak nie ma wśród was, drodzy słuchacze, nikogo, kto by nie był przekonany o tym, że ta bogata [pod względem treści i for- my] sztuka wymowy, którą wraz z Grekami nazywamy retory- ką, została wynaleziona przez bogów. Jeżeli bowiem zawierzy- my najstarszym świadectwom, dowiemy się, że pochodzi ona od Merkurego, najbardziej wygadanego spośród wszystkich bogów. 309 Plutarch z Cheronei, Żywoty sławnych mężów (z żywotów równoległych), t. 1-3, przeł. M. Brożek, Wrocław – Warszawa 2004–2006. 310 Capti lumine Tyresiae , dosł.: ‘pozbawieni oczu Tejrezjasza’. Por. Homer, Odyseja X 487n. Wstęp od nagany przeciw- ników Zdolność rozumienia poezji Prośba o uwagę Wynalazcy retoryki