Pisma-zebrane-Papczynski.indb

207 cz : wiczenia wstpne wymowy Kiedy mianowano cię kwestorem, to nawet ci, którzy nigdy nie widzieli cię na oczy, powierzyli ci ten urząd. Mianowano cię edylem? Naród rzymski powołał cię na ten urząd dlatego tylko, żeś był z „tych Pizonów”, a nie dlatego, że chodziło o tego, a nie innego Pizona. Tak samo było z urzędem pretora: preturę nada- no twoim przodkom, oni wciąż uchodzili za żywych, bo ciebie żyjącego nikt jeszcze nie znał. A kiedy mnie naród rzymski wszystkimi głosami mianował najpierw kwestorem, następnie edylem, a później pretorem, po- wierzał te urzędy konkretnemu człowiekowi, nie rodowi, powie- rzał mojej postawie moralnej 305 , a nie przodkom, powierzał rzu- cającym się w oczy zaletom, a nie pochodzeniu, o którym byłoby głośno. A co tu mówić o urzędzie konsula? Czy mam mówić o jego uzyskaniu, czy też o jego sprawowaniu? O ja nieszczęsny, kie- dy mam dokonywać porównania na moją zgubę i zagładę! Ale nie powiem nic w celu porównywania czegokolwiek ze sobą, jednakże przedstawię sprawy, które się mają zgoła inaczej. Ogło- szono – by nie powiedzieć nic przykrzejszego niż to, o czym wszyscy wiedzą – twój wybór na konsula w czasach trudnych dla rzeczypospolitej, w okresie sporów między konsulami Cezarem a Bibulusem 306 , choć nie oponowałeś przeciw temu, że ci, którzy okrzyknęli cię konsulem, nie uważali cię publicznie ( te luce ) za godnego tego urzędu, chyba że byłbyś jeszcze większym nicpo- niem niż Gabiniusz 307 . Mnie zaś cała Italia, mnie wszystkie stany, mnie całe państwo mianowały pierwszym konsulem pierwej gło- sem niż tabliczką do głosowania. Ale mniejsza o to, w jaki sposób każdy z nas został konsulem. Niech będzie to dzieło przypadku ( sit sane Fors Domina Campi ). Stosowniej będzie mówić o tym, jak sprawowaliśmy urząd kon- sula, niż o tym, jak go uzyskaliśmy 308 . 305 Mos, moris . 306 Marek Kalpurniusz Bibulus, collega Cezara w konsulacie w roku 59. 307 Aulus Gabiniusz, konsul w roku 58; wraz z Klodiuszem przyczynił się do wygnania Cycerona. 308 Zob. Cyceron, In L. Pisonem 1, 2. Urząd konsula