Pisma-zebrane-Papczynski.indb

199 cz : wiczenia wstpne wymowy uważałeś sobie za sromotę? I tej niepowściągliwości w języku oczywiście nie nauczyłeś się u Marka Pizona 277 , szafując hojnie swoim wstydem! Nic więc dziwnego, że tak haniebnie sprzeda- jesz tę wymowę, skoroś ją sobie tak bezwstydnie nabył. 2. Ale blask domu, jak sądzę, wbija cię w dumę! Świętokradcza i obciążona krzywoprzysięstwami żona, córka – nierządna ry- walka swej matki, zbyt przyjemna i zbyt uległa wobec ojca jak na to, co mu się należy! I sam ten pałac twój kupiłeś, obciążając go zgubnym dla ciebie i twoich przekleństwem przemocy i grabie- ży! Zapewne, aby nam pokazać, jak się stosunki zmieniły, skoroś ty, człowiek okryty największą hańbą, zamieszkał w domu, który należał do Marka Krassusa, okrytego najwyższą chwałą 278 . I mimo takiej rzeczywistości Cyceron twierdzi, że był w zgro- madzeniu bogów nieśmiertelnych 279 , że przez nich został przy- słany jako stróż tego miasta i jego obywateli, wolny od imienia oprawcy 280 , który nieszczęście obywateli wykorzystuje na rzecz własnej chwały! Bo może to nie twój właśnie konsulat był powodem owego spi- sku i może nie z tego powodu w rzeczypospolitej nastał rozłam w tym czasie, kiedy pod twoją była opieką?! Ale najwięcej – zdaje się – wbija cię w dumę to, coś w sprawie rzeczypospolitej uradził z żoną Terencją po konsulacie, kiedyście sądy na podstawie prawa Plaucjusza 281 odbywali w domu, kiedyś niektórych ze spiskowców skazywał na taką grzywnę, że jeden budował dla ciebie wille w Tuskulum 282 , drugi w Pompejach 283 , a ktoś inny kupował dla ciebie kamienicę! Kto zaś niczego nie 277 Marek Pupiusz Pizon, nieco starszy od Cycerona, pretor, a następnie kon- sul w roku 61; razem z Cyceronem i innymi ćwiczył się w wymowie, co poświad- cza Cyceron, Brutus 310. 278 Marek Licyniusz Krassus, bogacz rzymski, członek pierwszego triumwi- ratu w latach 60–55 przed Chr.: Cezar, Pompejusz, Krassus; Cyceron kupił od niego dom, który zburzył Klodiusz w roku 58. 279 Nie wiadomo skąd zaczerpnął tę informację Salustiusz. 280 Carnifex ‘siepacz’; takie miano mógł sobie zyskać Cyceron po tym, jak ska- zał zwolenników Katyliny na śmierć. 281 Prawa o karaniu gwałtów i roboty wywrotowej. 282 Ok. 20 km na płd.-wsch. od Rzymu. 283 U stóp Wezuwiusza w Kampanii. Krytyka wad Krytyka hańbiącego związku Krytyka chciwości Krytyka pychy Krytyka złego sprawowa- nia urzędu konsula