Pisma-zebrane-Papczynski.indb

185 cz : wiczenia wstpne wymowy nego żołnierza. Mieszkańcy Rusi zajęci byli bardziej uprawą zie- mi niż prowadzeniem wojen, bardziej rolnictwem niż wyprawa- mi wojennymi ( militia ). Dźwigała Ruś nałożone na siebie ciężkie jarzmo [pańszczyźniane], a nie tylko ciężar złagodzonej z takim umiarem ustawy, której nie wzbraniałaby się przyjąć i zaakcep- tować z samego szacunku dla ukochanego księcia. Ale ponieważ nic już nie wiadomo o tym, w wyniku jakich nieszczęść Polski ustawy tej w swoim czasie nie prolongowano, a następnie całko- wicie ją pogrzebano, to niewątpliwie dla was, szlachetni panowie, mężom znanym z mądrości i wielkoduszności, zarezerwowano to, aby ustawę zainicjowaną przez świętego księcia doprowadził do skutku wielki książę (litewski), aby temu, co jeden Kazimierz Jagiellończyk starał się ustanowić, drugi tegoż samego rodu i imienia odważył się nadać moc obowiązującą. Wy zaś, szlachetni panowie, popierając dzieło tak wzniosłe, tak święte i tak niezwykłe ( divinum ), zapewnicie sobie wieczną [u potomnych] sławę. Dlatego miejcie odwagę, przeciwstawia- jąc się nie tylko całej Rusi, ale i całemu piekłu, promulgować tę najsłuszniejszą, najpotrzebniejszą i najpożyteczniejszą ustawę, nadać jej moc obowiązującą i pilnować jej wykonania. Bo im większe przy uchwalaniu ustaw pojawiają się trudności, tym większą sławą będą cieszyć się ci, którzy mądrze popierając te ustawy, dzielnie pokonują piętrzące się trudności. Zakończenie