Pisma-zebrane-Papczynski.indb

zwiastun królowej sztuk 184 tylko do własnego terytorium, ale przenoszą swe działania na [czysto polskie] ziemie, chcąc wyssać krew z waszych wsi ( vil- lae ), miasteczek ( oppida ), miast ( urbes ), z waszego królestwa 234 , a niektóre z nich już wam wydarli albo właśnie usiłują wydrzeć. Czy mogło wydarzyć się coś bardziej niegodziwego niż wy- gnanie z całej Rusi ( Russia ) prawdziwych wyznawców i gorących zwolenników religii rzymskokatolickiej ( Romana religio ) oraz przekazanie zabranych im majątków ( res ) schizmatykom, a także bezczeszczenie, profanacja świątyń i świętych ołtarzy z ich wy- posażeniem przy jednoczesnym święceniu triumfu przez schi- zmatyków? Co za niesprawiedliwość, co za niesłychana na całym świecie zbrodnia! Co za zniewaga dla sławnego imienia Polaka! Gdyby zaś, szlachetni panowie, mądra i przemyślana ustawa króla Kazimierza została podjęta na nowo, nigdy by nie doszło do tego, że musimy obecnie tolerować długotrwałą sytuację przynoszącą nam hańbę oraz ponosić nieobliczalne straty. Uj- rzelibyśmy wtedy na rozległych stepach Rusi (chciałoby się rzec: w miastach) rozpostarte sztandary ( signa ) Chrystusa Króla ( Re- gis Christi ) 235 , rozkwitającą wszędzie pobożność katolicką oraz znacznie ukróconą albo nawet całkowicie wyplenioną schizma- tycką bezbożność. Wtedy w całym królestwie sarmackim 236 zapa- nowałyby jedna owczarnia i jeden Pasterz, okazywalibyśmy jed- nemu najwyższemu namiestnikowi Chrystusa najwyższą cześć i bezwzględne posłuszeństwo, w święta w tym samym obrządku i tym samym rytuale czcilibyśmy wraz z niebianami najwyższe bóstwo ( Numen ) i – czego w każdym państwie należałoby sobie jak najbardziej życzyć – nie wyhodowalibyśmy sobie we włas- nym domu wrogów i nie musielibyśmy łożyć na nich. A co możemy jeszcze zrobić w tej sprawie? Metodą negocja- cji, bez użycia broni, bez pogromów, bez przelewu krwi? Daw- niej – jak wiadomo – trzymano Ruś w mocnych karbach. Nie było mowy o jakimś przywódcy buntu, o utrzymywaniu najem- 234 Tj. z Korony. 235 O. Papczyński wyprzedził o trzy wieki kult Chrystusa Króla usankcjono- wany przez Piusa XI. 236 Tj. Rzeczpospolitej – w Koronie i w Wielkim Księstwie Litewskim. do tego, co użyteczne do tego, co możliwe