Pisma-zebrane-Papczynski.indb

183 cz : wiczenia wstpne wymowy tylko z tego powodu, że do inicjatywy znanej i słusznej ustawy, zabraniającej odbudowy zniszczonych świątyń schizmatyków, doszło dzięki staraniom i wysiłkom syna 231 , a do jej zatwierdzenia i ogłoszenia dzięki niepodważalnemu autorytetowi ojca? Skoro więc oni, dzięki zainicjowaniu, przeprowadzeniu i zatwierdzeniu tej słusznej i potrzebnej ustawy, pozyskali sobie sławę na ziemi i na niebie, to na co liczycie wy, szlachetni panowie, jeśli nie tylko chcecie ją pogrzebać w niepamięci, lecz także godzicie się na to, aby ją uchylić i zaprzepaścić przez zawieranie ze schizmatykami sprzecznych z nią układów? Niech bogowie ( superi ) was bronią, szlachetni panowie, przed takim zamiarem. Bo czyż można jeszcze bardziej sprzeniewie- rzyć się dobremu imieniu Polaka, polskiej pobożności, polskie- mu umiłowaniu religii niż wtedy, kiedy z powodu obowiązują- cych praw waszej wolności [szlacheckiej], wolność prawowitej 232 wiary na całej Rusi nie tylko jest ograniczana, ale wręcz unice- stwiana? Widzę, jak mieczem chcecie bronić waszych praw od- noszących się do zwiększania i zachowania waszych przywile- jów ( ornamenta ), ale nie dostrzegam, byście byli gotowi stanąć w obronie ustawy uchwalonej na cześć Boga ( in favorem Dei ). Obstajecie twardo przy przywilejach ( immunitates ) przyzna- nych waszemu stanowi szlacheckiemu, ale dlaczego nie zatrosz- czycie się o przywileje ( privilegia ) tak skąpo przyznawane chwale Boga? Nie pozwolicie sobie wymazać z pamięci żadnej z gwa- rancji, jakich udzielił wam król Kazimierz 233 , ale godzicie się na to, aby ta godna pochwały ustawa, uchwalona na zgubę schizmy i na poparcie świętej religii, nie miała mocy obowiązującej od tak długiego czasu. Czy nie uważacie, że w ten sposób uchybiacie samej zasadzie sprawiedliwości? Obrażacie ją w najwyższym stopniu, kiedy nie tylko tego nie zauważacie, ale – wybaczcie, że wyrypię wam prawdę prosto w oczy – wręcz przyczyniacie się do tego, że działania schizma- tyków zaszły już tak daleko, iż już nie chcą się oni ograniczyć 231 Tj. św. Kazimierza, królewicza. 232 Tu orthodoxa znaczy tyle co katolicka. 233 Kazimierz IV Jagiellończyk. Odwołanie się do tego, co zgodne z prawem do tego, co godziwe