Pisma-zebrane-Papczynski.indb

155 cz : wiczenia wstpne wymowy sposób łańcuchami, szarpie i dręczy Pluton 147 , jeszcze inni, któ- rzy mieli zostać uwolnieni, dołączyli do mąk Tytanów 148 . Powiesz może, że od wzniecenia wojny przeciw bogom po- winno odwieść choćby tylko to, że jeśliby ponieśli klęskę, bez wątpienia byliby narażeni na najokrutniejsze katusze, a gdyby ulegli, potykając się w nierównej walce 149 , mogliby być tego jak najbardziej pewni. Ale czy mógłbyś zarzucić prawdziwym męż- czyznom paniczny strach? Czy nie wiesz, że podwójne udręki przeżywa ten, kto już teraz boi się nieszczęścia, które w przy- szłości może spaść na niego, i martwi się na zapas wątpliwym wszak nieszczęściem? A przecież [Giganci] liczyli nie na klęskę, lecz na jak najpewniejsze zwycięstwo pewni słusznej sprawy, skoro z rozkazu matki-Ziemi walczyli w jej obronie, a ufni w swą siłę, ogromni jak góry, potykali się niejako ze słabymi i niewyroś- niętymi karłami. Jakiejże kary mogli się spodziewać ci, którzy po rozgromieniu wojska bogów niczego już obawiać się nie musieli? Już przymierzali się do rozdzielenia między siebie pełnego po- koju imperium, już przemyśliwali w duchu, jak tu uczcić triumf matki-Ziemi nad niebem, już przygotowywali gałązki palmowe, liście laurowe, wieńce. To wszystko pobudzało ich raczej do wal- ki, a ewentualne kary nie wywoływały w nich strachu, a strach nie zmuszał do ucieczki. Nie trzeba, jak sądzę, przytaczać więcej argumentów w celu udowodnienia sprawy, którą najsławniejsi poeci 150 opiewali jako coś najprawdziwszego i potwierdzonego w starożytności tak 147 Pluton syn Kronosa i Rei, brat Zeusa, bóg bogactwa, gr. ploutos , i domu oraz ziemi kryjącej w sobie niewyczerpane skarby; z nim utożsamiono Hadesa, władcę podziemnego świata i królestwa cieni. W tradycji sięgającej Homera, Ilia- da XV 190 n., Zeus otrzymał we władanie „szerokie niebiosa wśród chmur i sfer nadpowietrznych”, Posejdon „siwe morze”, a Hades „krainę mroków ponurych” (Homer, Iliada , dz. cyt.). Ziemia i Olimp we wspólnym ich wszystkich trzech była władaniu. Por. Bogdan Kupis, Historia religii w starożytnej Grecji , dz. cyt., s. 88. 148 Dzieci Nieba i Ziemi, tj. Uranosa i Gai, wcześniejsze, przedolimpijskie po- kolenie bogów. 149 Non aequo marte ; przenośne znaczenie rzeczownika Mars (gen. Martis ). 150 Dosł.: „książęta poetów”.