Pisma-zebrane-Papczynski.indb

zwiastun królowej sztuk 140 c. zakończenie ( epilogus ) jest godne pochwały wtedy, kiedy się w nim pokaże, że sprawa postawiona do dyskusji w tezie została wyjaśniona oraz że należy jej poniechać, jeśli jest czymś złym, albo mocno się jej trzymać, jeśli jest czymś dobrym. Gdy zaś w sprawie postawionej do dyskusji, dojdziesz w tezie do wniosku twierdzącego lub negatywnego, nie posiądziesz się z radości z ra- cji odniesionego sukcesu. ĆWICZENIE Czy należy najeżdżać na obce państwo? Zgromadzenie ogólne ( universus coetus ) pseudopolityków w nieprzyzwoity sposób wychwala tego męża stanu, który opano- wany niezdrową ambicją chce zawładnąć wszystkimi państwami pod słońcem, wydzierając je innym panującym siłą, podstępem czy zdradą. Ja oczywiście takiego człowieka, który by powziął choćby najskrytszą myśl o zawładnięciu cudzego państwa, nie mogę uznać za zasługującego na stanowisko i miano rządzącego państwem 108 , aczkolwiek został on w wyniku wyborów wyniesio- ny na to stanowisko 109 . Jak mogło dojść do tego, że to zaszczytne miano i najwyższe w państwie stanowisko ( veneratio ) przypadło temu, który dając wstrętnej ambicji 110 dostęp do swego serca, zła- mał przykazanie najwyższego Stwórcy wszechrzeczy oraz same- go siebie i tym samym pozbawił nieśmiertelnego Boga ( Numen ) należnej mu czci? Takie jest nie ludzkie, lecz boskie prawo, ustanowione nie przez jakiegoś Solona 111 czy Likurga 112 , ani też nie wymyślone przez nas samych, lecz nadane nam przez najwyższego prawo- dawcę, przez Boga, abyśmy je zachowywali i nie wyciągali ręki po 108 W oryg.: za króla. 109 W oryg.: na tron. 110 Tu: żądzy panowania nad światem. 111 Solon, prawodawca ateński i poeta, reformator ustawodawczy i polityczny, kodyfikator prawa, zaliczany do tzw. siedmiu mędrców; fragmenty jego sentencji w tłumaczeniu Bogdana Kupisa w: Wybrane teksty z historii filozofii. Filozofia starożytna , Warszawa 1968, s. 52. 112 Likurg, król Sparty, legendarny prawodawca i reformator ustroju państwo- wego. zakończenie Wstęp Uzasadnienie ze zgodności z prawem