Pisma-zebrane-Papczynski.indb

zwiastun królowej sztuk 130 nom zaczęło niedostawać mądrości, wypracowali sobie własną, tak że pozostałe narody barbarzyńskie, jeszcze i nieokrzesane, mogły ją od nich przejąć, a sami Grecy mogli uważać się za naj- mądrzejszych spośród wszystkich narodów 74 . Jakże wielką część ziemi zamieszkiwały wtedy ludy prymitywne, które nie zostały jeszcze obdarzone z łaski Boga, troszczącego się wszak o wszyst- kie narody, darem mądrych ludzi! Mam zamiar mówić o jedynej w swoim rodzaju Scytii, którą zawsze uważano za siedlisko tępoty. Ale Skylurosowi, temu jedy- nemu królowi 75 , czyż możemy nie przyznać – tak jak wielu innym – tyle roztropności i tyle mądrości, ile tylko można podziwiać u niejednego z najmądrzejszych Rzymian czy Greków? Wczuj- cie się dziś, drodzy słuchacze, w rolę sędziów, a kiedy właściwie zrozumiecie sprawę, jaką wam jasno przedstawię, sami wydacie niezawisły wyrok w sprawie tępoty Scytów. Skyluros 76 miał osiemdziesięcioro dzieci, samych synów. Rzek- łbyś: toć to prawdziwe wojsko, gdybyś zobaczył rodzinę i służbę otaczającą każdego z nich. A kiedy przeczuwając zbliżający się kres życia, kazał im wszystkim przyjść do siebie, obrzucił ich spojrzeniem pełnym miłości i wręczył każdemu z nich wiązkę grotów, dając znak ruchem ręki 77 , aby je przełamali. Kiedy wszy- scy zaczęli się przed tym wzbraniać, mówiąc, że potrzeba by do tego prawdziwie Herkulesowej ręki, on sam, wyjmując z wiązki pojedyncze groty, bez trudu połamał je kolejno nadwątloną już wiekiem prawicą, zachęcając przy tym w krótkim poważnym przemówieniu do zgody i jednomyślności ( ad animorum unio- nem ): „Jeśli będziecie żyć w zgodzie, to – wierzcie mi – bę- 74 W oryg.: mortales ‘ludzie’. 75 W oryg .: princeps. 76 Dlaczego o. Papczyński dał przykład króla scytyjskiego Skylurosa? Naj- prawdopodobniej dlatego, że znał Jana Turkowskiego (ok. 1558 – ok. 1635) Tragedię o polskim Scylurusie i trzech synach koronnych ojczyzny polskiej (1604), „ów najwybitniejszy moralitet, na jaki zdobyła się dramaturgia polska” (Julian Krzyżanowski, Historia literatury polskiej. Alegoryzm – preromantyzm, Warsza- wa 1964, s. 282). 77 Innuo , od tego czasownika – o czym była mowa wyżej – pochodzi rzeczow- nik numen .