Pisma-zebrane-Papczynski.indb

1281 apologia wystpienia z zakonu szkół pobonych wróciły do samego Generała 184 , jak gdyby rzeczywiście Generał przebywający w Rzymie mógł wiedzieć, kto w Polsce jest od- powiedni do sprawowania urzędu prowincjała bądź rektora. Ja bowiem uważam za odpowiedniego nie takiego, który ma upo- dobanie w biesiadach i na zewnątrz, i w domu, lecz takiego, za którym przemawiają znakomite przymioty cnót i wiedzy oraz solidna praca, [takiego] który gorliwie dźwiga jarzmo mające być nałożone na innych i najpierw [sam] czyni to, co ma zamiar nakazać, słowem [takiego], który ma zwyczaj jechać na czterech kołach – gorliwości, łagodności, roztropności i wiedzy (jak dora- dzał gdzieś św. Franciszek Salezy). 41. Ja szanuję przełożonych Zgromadzenia Szkół Pobożnych, ale nie wszystkich. Szanuję tych, którzy na to zasłużyli, a nie tych, którzy są narzuceni i osiągnęli godności wyższych urzędów poprzez zdeptanie praw natury i Kościoła, i [idąc] po grzbietach podwładnych 185 . 42. Nie mogłem również uznać za słuszne ani znieść tego, że dla niektórych wykroczeń nie były określone pewne zasady karania 186 , a karcenie pozostawiono uznaniu przełożonych, po- błażających tym, którym sprzyjali, a karzących ciężko innych za najmniejsze wykroczenia, powodując się osobistą wrogością. Podałbym przykłady, lecz poznali je ci, którzy swoje poznali. 43. Następnie tyranią zupełnie nie do zniesienia wydawało się to, że przełożonymi byli stale ci sami. Bo chociaż zmieniali miej- sce, to jednak nie stanowisko 187 . Dlatego zapomniawszy o posłu- być dokonany niekoniecznie w prowincjach, ale też przez Radę Generalną w Rzy- mie. Por. SH, s. 64, przyp. 138; Positio , s. 91-93: Doc. V, intr. A, 2, Ad secundum . 184 Przedstawiona w przyp. 100 wątpliwość interpretacji została usunięta w breve Aleksandra VII Cum sicut accepimus z 28 kwietnia 1660 roku, gdzie jest powiedziane, że ustanawianie przełożonych w prowincjach należy do generała i jego asystentów. Por. Positio , s. 93. 185 O. Papczyński miał tu chyba na myśli prowincjała Wacława Opatowskiego. Por. SH, s. 65, przyp. 140. 186 Dopiero na kapitule generalnej w 1671 roku określono Canones poeniten- tiales ad experimentum , które dopiero na kapitule w 1686 roku uzyskały moc prawną. Por. SH, s. 65, przyp. 141. 187 Ta ciągłość przełożonych nie była jednak sprzeczna ani z prawem kano- nicznym, ani też z ustawami pijarów. Por. SH, s. 66, przyp. 142.