Pisma-zebrane-Papczynski.indb

listy i dokumenty 1280 37. Milczenie – strażnik wszystkich cnót – już było zachowy- wane raczej ozięble i aby była większa możność do buntowania się, zostało podane do wiadomości, że ciche mówienie nie łamie milczenia 180 , gdy tymczasem te ciche rozmowy bardzo często przyczyniały się do szemrań, narzekań, plotek, wrogości, pod- stępnych działań i tym podobnych, które to rzeczy – gdyby każdy wyraźnie i głośno mówił – nigdy nie byłyby słyszane. Dlatego ja z tego powodu byłem ganiony, [z powodu] niezachowanego mil- czenia, ponieważ chciałem być słyszany przez wszystkich, jako że nie podobało mi się to ciche mówienie. Niech będzie wiado- me, co jest w sercu, przez to, co jest na ustach; nigdy nie obawiam się krzyków, nienawidzę szeptań. 38. Miłość, która czyni z zakonu wyjątkowy raj: o jak [była] chłodna! Przypuszczam, że do niej się stosuje zdanie Apostoła: „Jeden drugiego brzemiona noście i tak wypełnicie prawo Chry- stusowe” (Ga 6, 2). Zaiste nie tak było, że dźwigano brzemiona, jeszcze wymyślano drugiemu winy, aby był dręczony. 39. Antypatia i sympatia jak najbardziej zakazana 181 , bardzo wcisnęła się do Zgromadzenia Szkół Pobożnych, tak że już dość często słyszało się: „Ja jestem Piotra, ja Pawła” 182 . I sprawy były osądzane nie wedle sprawiedliwości, lecz wedle przychylności do tego stopnia, że najbardziej zasłużeni mężowie zaszczycani byli samymi prześladowaniami z tego powodu, że swoimi słusznie poważnymi obyczajami nie sprzyjają płochości, a wolno powie- dzieć, też niepowściągliwości innych. 40. Wybory przełożonych, przyznane Prowincjom przez pierwsze breve Aleksandra VII 183 , nie wiem, w jaki sposób po- 180 Por. SH, s. 63, przyp. 134. 181 Por. ConstSP, cz. II, rozdz. VII, nr V. 182 O. Papczyński porównuje podziały spowodowane wśród pijarów na skutek „antypatii i sympatii” do tych, które zaistniały wśród Koryntian i zostały zganio- ne przez św. Pawła: „Kłótnie są między wami [...] każdy z was mówi: Ja jestem Pawła, a ja Apollosa, a ja Kefasa, ja znowu Chrystusa” (por. 1 Kor 1, 12). 183 W breve Dudum felicis recordationis Aleksandra VII (1656) jest powie- dziane: „udzielamy księżom tegoż Zgromadzenia prawa wybierania prowincja- łów w każdej prowincji ww. Zgromadzenia i rektorów jego domów”, ale słowa: „w każdej prowincji” mogą być zrozumiane (i tak to zrozumiał Papczyński) jako odniesione do „wybierania” albo do słów: „prowincjałów”, i wtedy wybór mógłby