Pisma-zebrane-Papczynski.indb

1225 panegiryk królewski Co mam więcej powiedzieć? W samych pieleszach wydajesz mi się Królem z łaski Bożej, niebiańskie imię Michał to zapowia- dało. Wybór Ciebie wbrew oczekiwaniom wszystkich wypełnił jego znaczenie. W odniesieniu do niego [znaczenia], gdyby za- stanowić się nad działaniem Boga, z powodu właśnie tego imie- nia podniosły się te okrzyki ludu: Któż jak Bóg 41 ? On wybrał to, co niemocne, aby mocne zawsty- dzić 42 . Imię więc wodza niebieskiego wojska 43 już wtedy zapo- wiadało, że Ty kiedyś będziesz rządził Polską, ponieważ zostało Ci ono nadane nie bez [udziału] Boskiej Opatrzności. I zaiste ci, przez których byłeś wychowywany, sączyli w Ciebie wyłącznie to, co boskie, tylko to, co królewskie. Ufali bowiem, że kiedyś będziesz tym, kim jesteś teraz. Dlatego napełnili Cię tą świętością, tą mądrością, która przystoi władcom wolnych ludów 44 . Nabyłeś [też] inne przymioty podczas wędrówki po wielu królestwach, w czasie chwalebnych studiów w młodości 45 , w okresie wypraw wojennych, mając za nauczyciela, Królu, Two- jego poprzednika. Za nim poszedłszy na wojnę moskiewską 46 , nieco później wstąpiłeś po nim na tron. Wszystko to mądrość Boża zaplanowała, dokonała i w milczeniu kierowała ku temu celowi, który osiągnąłeś. 41 Tak tłumaczy się imię „Michał” w języku hebrajskim. 42 Por. 1 Kor 1, 27. 43 Tak nazywany jest św. Michał Archanioł, którego imię otrzymał król Michał na chrzcie; por. Ap 12, 7. 44 Por. A. Przyboś, Polski słownik biograficzny , t. XX, s. 605-606: „Do roku 1642 wychowywał się Michał w Zamościu, w domu swej babki Katarzyny z Os- trogskich Zamojskiej. (...) Po śmierci ojca pozostawał pod opieką biskupa wroc- ławskiego i płockiego, królewicza Karola Ferdynanda Wazy (...). Przebywał Mi- chał w Broku, rezydencji biskupów płockich, pobierając nauki u jezuitów. Potem zaopiekował się Michałem jego wuj ordynat Jan Zamojski (...), który oddał go na dwór królewski (...). W połowie listopada 1655 roku wyjechał na polecenie króla na naukę do kolegium jezuickiego do Nysy; pozostał tam przynajmniej do marca 1656”. 45 Por. A. Przyboś, Polski słownik biograficzny , t. XX, dz. cyt.: s. 606: „Z kolei w latach 1656–1660 przebywał Michał na koszt króla na studiach w Pradze z pre- ceptorem FelicjanemWąsowiczem, odwiedzając w tym czasie Drezno i Wiedeń”. 46 Por. tamże : „Z końcem 1663 roku wziął Michał udział w nieudanej wypra- wie wojennej króla na Ukrainę przeciw Rosji, prowadząc własny regiment pie- choty 600 ludzi”.