Pisma-zebrane-Papczynski.indb

zwiastun królowej sztuk 120 i zadziwia nas to, że nawet rzeczy martwe ( res mutae ) milcząco ( tacite ) zdają się wyrażać swoje przywiązanie ( pietas ) i wdzięcz- ność. Czyż bociany, pomne na to, kto im dał życie i kto je wykar- mił, same nie karmią swych matek osłabionych starością, czyż nie dostarczają im, odbywając niekiedy bardzo długie loty, tego, czego im tylko potrzeba 40 . A czy taka słoma, jaką mamy w po- bliżu nas, biorąca z ziemi swój początek albo przynajmniej ja- kąś cząstkę swej istoty, pamiętająca niejako o dobrodziejstwach otrzymanych ze strony matki-Ziemi, zmieniona w nawóz, nie użyźnia swej matki-Ziemi? I który z synów albo która z córek chcieliby okazywać wobec rodziców mniej przywiązania ( pietas ) niż bociany, okazując się czymś gorszym i wredniejszym od na- wozu, nie wyrażając należnej miłości, oznak przywiązania, sza- cunku oraz nie udzielając niezbędnej pomocy i należnych świad- czeń tym, którzy – jak wiadomo – dali im życie? O wiele lepiej bez wątpienia wypadli ci dwaj młodzieńcy, o któ- rych wspomina człowiek wielkiej erudycji, historyk Dawnych dziejów żydowskich , Józef Flawiusz 41 , mówiąc o przejmującym grozą i zapowiedzianym przez odwieczną Prawdę 42 zburzeniu Jerozolimy. Kiedy rodzice tych dwóch młodzieńców znaleźli się w ogniu płonącej świątyni Salomona, o której ludzie opowiadają nadzwyczajne dziwy, i błagali o wodę, wtedy oni dotarli do studni i mimo bezskutecznego zakazu żołnierza cesarskiego zaczerpnę- li wody i tak szybko, jak tylko mogli, pobiegli z nią do ogarnię- tej płomieniami budowli sakralnej, choć mieli świadomość, że mogą zginąć w płomieniach. Co to za charakter godny wiecznej pamięci! Żywiąc wobec rodziców wszczepiony przez naturę żar 40 Por. Pliniusz Starszy, Naturalis historia X 23. 41 U Józefa Flawiusza znaleźć można tylko podobną opowieść. ( Dawne dzie- je Izraela , cz. 1 i 2, z grec. przeł. Z. Kubiak, J. Radożycki; wstęp E. Dąbrowski, W. Malej; komentarzem opatrzył J. Radożycki, Warszawa 1993.) Na inną historię, bardziej przypominającą tekst o. Papczyńskiego, można natrafić w dziele Hege- zypa De bello Iudaico et urbis Hierosolymitanae excidio V 14, wydanego w Ko- lonii w 1575 roku. 42 Tj. przez Chrystusa. Por. Mt 24, 15-28; Mk 13, 14-23; Łk 21, 20-24; 17, 23- -24.37. Dowód oparty na podobień- stwie Przed- stawienie przykładu