Pisma-zebrane-Papczynski.indb

utwory pochwalne 1194 O tej sprawie wydaje wspaniałe świadectwo nie mniej wymow- ny, uczony klejnot wśród pisarzy: „Mądrość Tomasza – powiada – jest do tego stopnia wspania- ła, przenikliwa i boska, że jest przedmiotem podziwu i wprawia w osłupienie umysły, mimo że wielkie, mimo że bystre, mimo że błogosławione. Nie ma w całej teologii nic do tego stopnia wzniosłego, w filozofii nic tak trudnego i zagmatwanego, czego by on nie wyjaśnił; nic tak ciemnego, czego by on nie rozświetlił; nic do tego stopnia ukrytego i zagmatwanego, czego by nie wy- dobył i nie rozwikłał. A przy tym metodą tak zwięzłą, że [w na- uce Akwinaty] wydaje się być tyleż myśli, co słów. W krótkich periodach ujmuje całą rzecz, nad którą inni uczeni nabudowują sterty woluminów. Dalej: jasność, dokładność i powiązanie rze- czy w jego nauce tak jest przedziwne, że ta nauka wydaje się mieć postać cielesnego światła, o ile nie jest [samym] światłem”. Przechodzi dalej, porównując najświętszego Doktora do jed- norożca: „Gdy jednorożec swoim rogiem wodę uzdrawia, wte- dy pozostałe zwierzęta piją zabezpieczone przed trucizną. Tak z ksiąg Tomasza każdy pije jak ze źródeł mądrości, mogąc się nie obawiać żadnego wirusa błędu. A i owszem, ta właśnie woda mądrości nie tylko jest przejrzysta, jasna, klarowna, czysta i zba- wienna dla pijących, lecz również stanowi lekarstwo przeciwko wszelkiemu wirusowi heretyków”. Na co podaje dowód: „Wszelka bowiem herezja – powiada – została przez tego Doktora wyraź- nie odrzucona, bądź może być obalona w oparciu o zasady i nie- odparte podstawy przez niego pozostawione” 45 . To właśnie przepowiedział chyba Albert, wielki nauczyciel tego wielkiego Doktora, gdy mówił, że jest on takim wołem, któ- rego ryk usłyszy kiedyś cały świat. Zapewne nazwałby go słusznie oceanem wiedzy, z którego wy- pływa tak wiele rzek i źródeł, że wszędzie użyźnia święty Kościół Boży zdrowymi i bogatymi dokumentami; i tak wiele umysłów filozofów i teologów zapłodnił, że z trudemmożna sobie wyobra- zić, by ktoś wyznał, że jego nauka nie czerpie od św. Tomasza albo 45 Nie odnaleziono autora tekstu tu cytowanego.