Pisma-zebrane-Papczynski.indb

1195 doktor anielski nie jest jego cała. Z tego oceanu brały początek ogromne rzeki Suareza 46 , owe najsłodsze soki opatyjskie, te rozkoszne wody Fili- pa z Gamachez 47 . Ten ocean nauki czystej i zdrowej jak źródlana woda kontemplujemy, chcąc nieco z niego zaczerpnąć. Trzeba abyśmy pozwolili, żeby ta nauka nadal wypływała. Lecz za mało powiedziałem, gdy nazwałem najmędrszego Doktora oceanem wiedzy. On jest trąbą, ową archanielską trąbą, przedziwną, sku- teczną, budzącą strach. Bowiem jak na dźwięk tej trąby przezna- czenia, na skutek niesłychanego cudu dusze wszystkich ludzi – tak tych z mokradeł Styksu, jak i tych z oczyszczających płomieni i z niebieskich domostw – w jednym momencie przyodzieją się w swoje ciała i stawią się przed Boskim trybunałem – tak na głos naszego Anielskiego Doktora całe rzesze, zwołane i poruszone wypełniają rozmaite czytelnie, a odnowione zbawienną nauką, przyoblekają nowego człowieka. I dzięki zbożnej praktyce ra- chunku sumienia dochodzą do [przyjęcia] Bożego osądu i do- browolnie badają swoje winy, dobrowolnie wymierzają sobie po- kutę i na koniec z człowieka anioł się formuje przy współudziale Anielskiego Doktora. Zbyt wiele, myślę, uczeni słuchacze, strawiłem czasu w tej części na dowodzenie i wydaje mi się, że zgrzeszyłem przeciw waszej życzliwości i nadwyrężyłem [waszą] uprzejmość. Dlatego przechodzę do zakończenia, dorzucając dla wzmocnienia wywo- du tylko to, że wyrocznia rzymska 48 zapowiadała naukę Akwina- ty. Był najwyższy kapłan rzymski o imieniu Jan XXII, który tego świętego wpisał na listę świętych 49 . Powiadał on, że nie potrzeba żadnego cudu dla potwierdzenia jego świętości, ponieważ ile jest sformułowanych przez niego kwestii, tyle dokonanych cudów. 46 Franciszek Suarez (1548–1617), urodzony w Grenadzie, studiował najpierw prawo w Salamance, potem wstąpił do zakonu jezuitów i w nim poświęcił się te- ologii i filozofii. Według zgodnych świadectw był człowiekiem wielkiej świątobli- wości i surowości życia. Por. W. Tatarkiewicz, Historia filozofii , Warszawa 1988. 47 Por. art. Filip z Gamaches (1568–1625) : PEK XI-XII, 272: „W Sorbonie przez 25 lat Filip komentował dzieła św. Tomasza z Akwinu. (...) Bardzo jest cen- nym komentarz Filipa na Summam theol . S. Thomas Aq., Paris 1634, 2 vol. I in. 48 Czyli orzeczenie Stolicy Apostolskiej o nauce Akwinaty. 49 W samej bulli wydanej przez Jana XXII nie ma takiego zdania.