Pisma-zebrane-Papczynski.indb

chrystus cierpicy 1168 Czego bała się śmierć, to ją pochłonęło. Skoro tylko Chrystu- sowi skłaniającemu głowę dała do picia swój wirus, sama nim za- rażona w dziwny sposób zginęła. Warto posłuchać tu [świętego Jana] Złotoustego, który wnikliwie to wyjaśnia, na co my tylko zwróciliśmy uwagę. Oto jego słowa: „Którzy przyjmują pokarm i nie mogą go utrzymać, to razem z nim wymiotują też i to, co zjedli wcześniej. Tak było i ze śmiercią Chrystusa. Skoro śmierć przyjęła ciało, którego nie mogła strawić, wymiotowała i to, co miała. Ponieważ miała [w sobie] Chrystusa, to cierpiała i męczy- ła się, dopóki Go nie wymiotowała” ( Homilia 24 na Pierwszy List do Koryntian ). Niech mi wolno będzie do wypowiedzi takiego Mówcy do- łączyć opowiadanie z historii, żeby ten temat bardziej wyjaśnić dokonaniem Polaka, bo kieruję słowa do Polaków. U podnóża Wawelu, na którym stoi zamek krakowski, znajduje się i obec- nie jama nazywana pospolicie smoczą. Między innymi polskimi historykami, również i biskup warmiński 71 zapisał, że w tej jamie żyła bestia nazywana przez naszych pisarzy smokiem, a Solinus nazywał ją wężemwodnym. Przez ciągły rozlew krwi ludzi i zwie- rząt domowych była ona utrapieniem dla całej okolicy. A więc Krakus, człowiek nie mniej mężny jak i roztropny (od niego Kra- ków, nasza stolica, ma nazwę i wzięła początek), wynalazł bardzo łatwy i bardzo pomysłowy sposób na zlikwidowanie tej wielce odrażającej bestii. Rzucane jej tusze zwierzęce każe nadziać smo- łą, siarką i podpałką. Gdy ona to bardzo zachłannie pożera, roz- palony ogień tak mocno skręca jej wnętrzności, że pobliska rzeka 71 Marcin Kromer (1512–1589), humanista, dyplomata, historyk, pisarz, bi- skup warmiński od 1579; od 1545 sekr. Zygmunta I Starego, następnie Zyg- munta II Augusta; uczestniczył w misjach dyplomatycznych (Rzym, Wiedeń); 1558–1564 poseł przy dworze wiedeńskim; opowiadał się za przebudową pol- skiego życia kulturalnego, zwłaszcza naprawy Akademii Krakowskiej; rozwinął szeroką działalność w celu ratowania zagrożonego przez reformację Kościoła katolickiego; główne dzieła: Rozmowy dworzanina z mnichem (1551–1554), kronika „De origine et rebus gestis Polonorum” (1555, kilka wydań obcoję- zycznych w XVI wieku, przekład polski M. Błażewskiego O sprawach, dziejach i wszystkich inszych potocznościach koronnych polskich... 1611) – obejmująca dzieje Polski od czasów najdawniejszych do 1506, przeznaczona dla cudzo- ziemców. Z tego dzieła nasz Autor zaczerpnął legendę o Krakusie.