Pisma-zebrane-Papczynski.indb

115 cz : wiczenia wstpne wymowy ale otworem pozostają uszy, przez które sączą się podszepty We- nery 28 . I na nic ci się zdadzą, i nie przyjdą ci z pomocą w zachowaniu twojej czystości ani ciosy pięści, ani kopniaki. Zdawać by się mo- gło, żeś już bezpowrotnie utracił niewinność, a twoje czyste serce uległo tylu zastawionym zasadzkom. Prędzej można by uwierzyć w to, że rzymski zdrajca ojczyzny, wrzucony do moździerza ra- zem z psem, wężem, kogutem galickim i małpą, uniknie obrażeń, niż ty, nieszczęsny młodzieńcze, zdołasz uniknąć zarazy rozpu- sty. Cokolwiek zrobisz, nie zdołasz wyrwać się z pęt i nie będziesz mieć żadnej nadziei na uwolnienie. Swawolny Kupidyn 29 nastaje na ciebie z każdej strony i za chwilę wypuści w twym kierunku strzałę, którą przedtem zatruł. Ale, ale, czy to nie przedwcześnie ogłasza swój triumf Wenera? Chrześcijański zapaśnik znajdzie sposób, by wyjść cało z tej areny, na której czekała na niego nieuchronna śmierć. Odnajdzie drogę, na której czystość zatriumfuje nad przeciwnikiem. Bo kiedy do- strzegł grożące mu zewsząd niebezpieczeństwo, rzekł do siebie: Dlaczego nie powstaniesz, obrażony wstydzie, i nie obronisz sa- mego siebie za pomocą każdej dostępnej ci broni? Nie związano ci tylko języka. A zatem niech język będzie mi bronią! „Wolę zo- stać niemową, niż doznać uszczerbku na cnocie czystości”. To powiedziawszy, odgryzł sobie w geście wielkodusznego samookaleczenia połowę języka i plunął nim zakrwawionym prosto w twarz nierządnicy, która ściśle biorąc, była kobietą bez twarzy. O Niketasie, młodzieńcze, któremu należałoby pogratulować 30 cnoty i charakteru, ileś ty piekielnych kajdan musiał rozerwać, by zachować bezpiecznie wolność dziewiczego wstydu, używa- jąc – co było przejawem najwyższego męstwa – własnej gardzieli zamiast kołczanu 31 , a języka zamiast strzały. 28 Wenus – bogini miłości, utożsamiana z czasem z grecką Afrodytą, zrodzo- ną z piany morskiej. 29 Kupidyn (łac. Cupido ) – bożek miłości, odpowiednik greckiego Erosa. 30 W oryg.: mactus „uświęcający”, ale i „będący obiektem gratulacji”. 31 Chodzi o sajdaka, służącego do przenoszenia łuków i strzał. Figura zdaniowa imitatio (tu: prozopopeja) Notabene Epilog w kształ- cie figury zdaniowej acclamatio