Pisma-zebrane-Papczynski.indb

109 cz : wiczenia wstpne wymowy Podobnie wpada na Scyllę ten, kto pragnie ominąć Charybdę 10 . Było wielu takich, którzy szukając opieki, nieroztropnie popa- dali w jeszcze cięższe jarzmo, a chcąc je zrzucić z siebie, zostawa- li przygnieceni jeszcze cięższym. Tak samo Grecy, nie mogąc ścierpieć berła macedońskiego, poddali się rzymskim rózgom liktorskim 11 . Tak samo [muzułmańscy] władcy Wschodu z sojuszników tu- reckich stali się wrogami 12 . Dlatego najmądrzejszy opowiadacz bajek bardzo roztropnie pouczył ludzi, że należy wyzbyć się lekkomyślności konia tak, aby szukając obrońców, nie natrafić na despotów. Okazja zmie- nia często opiekunów w uzurpatorów, a ludzi zależnych od kogoś w niewolników. Apolog 13 O dębie i trzcinie z Jeremiasza Drekseliusza 14 Gymnasium patientiae I 1 Pewnego razu, dawno, dawno temu, okaleczony i nadłamany dąb rozpoczął przyjacielską pogawędkę z trzciną. Zaczął ją od własnego nieszczęścia. Do wygadania się skłoniły go złośliwość losu i nieszczęśliwe wypadki. „Spójrz na mnie – rzekł – moja sąsiadko, a zobaczysz obraz nędzy i rozpaczy. Ostała się ze mnie jedynie połowa; tkwię okaleczony i niemiłosiernie poraniony: tak potraktowali mnie bracia Eola 15 . Ale, na Boga, cóż bardziej 10 Dwa potwory w Cieśninie Mesyńskiej, oddzielającej Sycylię od Półwyspu Apenińskiego. 11 Grecja uwolniła się spod panowania Macedonii w 197 roku przed Chr., a w 146 roku dostała się pod panowanie Rzymian. 12 Kres imperium muzułmańskiemu położyli Turcy seldżuccy. 13 Łac. apologus, gr. apólogos – opowiastka prozą. 14 Jeremiasz Drekseliusz (Hieremias Drexelius) (1581–1638), jezuita, nauczy- ciel wymowy, autor Gymnasium patientiae, w: Opera omnia, t. II, Antverpiae 1643. 15 Eol – mityczny władca wiatrów. Wprowadze- nie dialogu Przemawia dąb