Pisma-zebrane-Papczynski.indb

ukrzyowany mówca 1096 „Czymś troistym jest nasz duch: [...] myśl, [...] dusza, [...] su- mienie. Tak uważa Dydym 114 , w Catena , którego cytuje Korne- liusz 115 . Te trzy władze [duchowe] mamy polecać Bogu”. Najpierw trzeba zająć się myślą. Ponieważ jest ona – jak stwier- dza Duch Pański – „cała skłonna do złego” 116 , przez nią człowiek bardzo łatwo daje się oszukać przebiegłemu duchowi piekła. Mamy tego godny opłakania przykład wśród potomków Izaa- ka. Natchniony historiograf opisując to, mówi: „Cudzołożył lud z córkami Moabu” (Lb 25, 1). Jak doszło do nierządu? Zobaczył, zapragnął, pomyślał, przyzwolił, uczynił. Ryszard [od św. Waw- rzyńca] jaśniej to przedstawia, mówiąc: „Madianici swoje córki takie wystrojone ustawili przed oczyma synów Izraela, by wzbu- dzić w nich pożądliwość i by w ten sposób [oni] ściągnęli na sie- bie gniew Boży”. I ściągnęli. A czy jedynie tylko Izraelici zostali uwikłani w takie sidła? Nie. Wspomniany ojciec dodaje: „Co raz wydarzyło się, jak wiemy, historycznie, tego często duchowo doświadcza każdy prawdzi- wy Izraelita”, czyli chrześcijanin. „Dzieje się to wtedy, gdy nie- przyjaciele narzucają oczom umysłu pewne obrazy ze sfery po- żądliwości. Przez zajmowanie się nimi, jeśli umysł oddaje się nieprzyzwoitym przyjemnościom, niewątpliwie obraża swego Opiekuna”. Zły duch jest najbardziej przebiegłym i sprytnym Apelle- sem 117 . On z pędzlem umoczonym w różnobarwnych farbach zawsze stoi przy płótnie naszych myśli; i jeśli zauważy, że źle się je strzeże, usiłuje namalować na nim, jakie chce obrazy: mogą to być polujące Diany 118 , zazdrosne i pyszne Junony 119 czy rozpust- 114 Dydym Ślepy, Dydym Aleksandryjski (313 – ok. 396), pisarz kościelny. 115 Nie wiadomo, o którego Korneliusza tu chodzi. 116 Por. Tb 8, 21. 117 Apelles, sławny malarz, portrecista Aleksandra Wielkiego, żył w IV wieku przed Chr. Dzieła jego cechowało doskonałe opanowanie perspektywy i koloru. Najpiękniejszym namalowanym przez niego wizerunkiem jest Afrodyta (We- nus). 118 Diana, utożsamiana z grecką Artemidą, w mitologii rzymskiej bogini księ- życa, narodzin i łowów. 119 Junona, utożsamiana z grecką Herą, zazdrosna, mściwa, pyszna żona Jo- wisza (Dzeusa).