29 wczesne lata W literaturze znajdujemy wzmianki, że od siódmego roku życia (czyli od 1821 roku) Szwermicki pobierał początkowe nauki u ks. Stanisława Rudziewicza, wikarego w Daukszach.10 Ta informacja jest mało wiarygodna, bowiem Rudziewicz wstąpił do nowicjatu w Mariampolu 16 października 1825 roku, a święcenia kapłańskie przyjął 10 stycznia 1828 roku, a dopiero od 1829 roku pracował w parafii w Daukszach.11 W ankiecie personalnej Szwermicki podał, że po ukończeniu trzyletniej szkoły podstawowej w 1824 roku wstąpił do zakonu marianów i w 1832 roku „ukończył w nim cały kurs nauk filologicznych, historycznych, przyrodniczych i matematycznych pod kierunkiem profesorów klasztornych”. Należy zauważyć, że w ten sposób „ukrył” dwa lata, tj. udział w powstaniu listopadowym i ukrywanie się przed carskimi władzami w 1831 roku. W ankiecie zaznaczył, że zna języki: „polski, rosyjski, łacinę, francuski, niemiecki, litewski”12. Omawiany powyżej okres jest jednak niejasny. Szwermicki we wszystkich ankietach podawał, „że wstąpił do klasztoru i w latach 1824–1832 ukończył cały kurs nauk”. Wyrażenie „wstąpił do klasztoru” jest rozumiane jednoznacznie, że wstąpił z zamiarem zostania zakonnikiem po systematycznym przejściu stopni formacji zakonnej. Tymczasem miał wtedy zaledwie dziesięć lat. Biorąc pod uwagę jego wiek (szkołę ukończył w wieku szesnastu lat) i system edukacji klasztornej, wydaje się, że przedstawiony program zdobytej ogólnej wiedzy i znajomości języków został zawyżony. Na tej podstawie niektórzy autorzy twierdzą, że odbył studia uniwersyteckie. Należy przy tym zaznaczyć, że Gerber nie wymienia jego nazwiska wśród studentów.13 10 E. Niebelski, Ksiądz Krzysztof Szwermicki i 10 tysięcy wiorst po Syberii w 1859 i 1860 roku, Wydawnictwo Muzyczne Polihymnia, Lublin 2018, s. 184; W. Śliwowska, Zesłańcy polscy w Imperium Rosyjskim w pierwszej połowie XIX wieku. Słownik biograficzny, Instytut Historii PAN/Wydawnictwo DiG, Warszawa 1998, s. 603 (biogram). 11 LCVA, F. 1676, ap. 1, b. 7, Index alfabeticus. 12 GAIO, F. 297, op. 1, d. 109; ks. Fryderyk Józefat Żyskar wymienia języki francuski i niemiecki jako znane ks. Szwermickiemu, „Życie Ilustrowane”, nr 14 (1908), s. 109–110. 13 Zob. R. Gerber, Studenci Uniwersytetu Warszawskiego: 1808–1831. Słownik biogra-
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==