Duchowosc Zakonna

duszy” i są świadomi zarówno choroby, jak i potrzeby lekarza, postępują drogą dążenia do miłości doskonałej. Odkrycie prawdziwych przyczyn grzechu, jego istoty i przejawów nie dokonuje się jednak tylko mocą ludzkich wysiłków, medytacji, czy reflek- sji 74 . Na drodze oczyszczenia ludzki umysł potrzebuje przede wszystkim oświecenia łaską Boga, dzięki której rozpozna grzech oraz jego skutki i „brzydotę” ( turpitudo ), a ponadto błędy, zaniedbania, niedoskonało- ści. Autor Inspectio cordis stwierdza, że podobnie „jak promienie słońca wpadające do domu, odkrywają każdy jego brud i ukazują wszelką brzy- dotę, tak samo i Chrystus, Słońce Sprawiedliwości, nasz Bóg, wchodząc do mieszkania duszy, w głąb serca, ukazuje jej wszystkie plamy i każdą poszczególną zmazę, których nigdy nie mogła dojrzeć otoczona ciemnoś- ciami występków” 75 . W perspektywie wiary grzech zostaje rozpoznany nie tylko jako brak miłości Boga, ale również jako czyn, który „spro- wadza śmierć” oraz „pozbawia Jego łaski” i powoduje zanik życia nad- przyrodzonego. W konsekwencji zatem, trwanie w grzechu jest byciem w „śmierci duchowej” ( mors spiritualis ), z której może wyzwolić jedynie Chrystus – Zbawiciel, dokonując pewnego rodzaju „wskrzeszenia”, to znaczy stwarzając na nowo życie tam, gdzie panowała śmierć 76 . Grzech w pierwszym rzędzie jest bowiem rzeczywistością o charakterze teolo- gicznym, jest czynem dokonanym w stosunku do Boga. 74 Trzeba zauważyć, że Papczyński w pismach zakonnych niejednokrotnie mówi o grzechu i zachęca do jego unikania, jednak nie podaje bliższego określenia lub definicji grzechu, zakładając niejako, że czytelnicy dobrze rozumieją tę kwestię. I jakkolwiek są wyjątki, to z zasady nie wprowadza on rozróżnień między grzechem śmiertelnym a po- wszednim, chociaż zwykle podawane opisy skutków grzechu sytuują go w kategorii grze- chu śmiertelnego. Papczyński więcej miejsca, i to w sposób usystematyzowany, poświęca kwestii grzechu w kontekście sakramentu pokuty w Templum Dei Mysticum w rozdziale XXII, zatytułowanym Przywrócenie mistycznej świątyni pierwotnej świętości . Por. TDM, s. 1169-1172; por. także C. Krzyżanowski, Stanislaus a Jesu Maria Papczyński, O.Imm. Conc. (1631-1701). Magister studii perfectionis , Romae 1963, s. 174-181 (mps AMG); T. Rogalewski, Koncepcja życia chrześcijańskiego... , s. 54-60. 75 IC, s. 615. 76 Warto przytoczyć w tym miejscu fragment z cytowanego Inspectio cordis : „Być wskrzeszonym, to dzięki łasce życia nieśmiertelnego powstać ze śmierci duchowej, która jest daleko groźniejsza od śmierci ciała”. IC, s. 615. Miłość jako podstawa i źródło duchowości zakonnej 49