Duchowosc Zakonna

50 Andrzej Pakuła MIC Człowiek kierując się tylko i wyłącznie „własną wolą” oraz wybiera- jąc „miłość siebie” odwraca się od Boga i „gwałtownie przerywa więź, zażyłość i przyjaźń z Bogiem”. Na skutek tej nowej sytuacji, twierdzi bł. Stanisław, człowiek staje się przeciwnikiem Boga ( Domino adversa- rius per peccatum factus ) i buntownikiem ( homo rebellis ), równocześnie jednak występuje przeciwko sobie samemu i swojemu przeznaczeniu oraz szczęściu, albowiem odrzuca łaskę, dzięki której otrzymuje zabawienie 77 . Każdy popełniony grzech stawia człowieka w sytuacji pierwszych lu- dzi i ich grzechu pierworodnego opisanego w Księdze Rodzaju (3,1-19), niosąc ze sobą ten sam dramat 78 . Równocześnie wszyscy, za wyjątkiem Jezusa i Jego Niepokalanej Matki, są uczestnikami grzechu pierworodne- go i doświadczają jego skutków. Wycisnął on bowiem na każdym czło- wieku swoje piętno, którego najbardziej jaskrawym obrazem jest śmierć, nadto, każdy kolejny grzech śmiertelny „przyprawia duszę o śmierć”. Ze śmierci duchowej, będącej skutkiem grzechu, wyzwolił człowieka Chry- stus, a dokonał tego poprzez swoją mękę, śmierć i zmartwychwstanie 79 . I tak, jak tajemnica zbawienia dokonana w Jezusie Chrystusie ma wymiar ponadczasowy, ponieważ ogarnia wszystkich ludzi w każdym czasie, po- dobnie jest z tajemnicą grzechu. Papczyński w swoich pismach zauważa, że każdy człowiek, który popełnia grzech, bez względu na czas i miejsce, w jakim żyje, bierze czynny udział w wydarzeniach męki Zbawiciela sytuując się po stronie tych, którzy zadają Mu cierpienie. W Inspectio 77 IC, s. 781, 857; por. A. Pakuła, Idea doskonałości zakonnej... , s. 11-13. 78 Interesujące jest w tym kontekście jedno z rozważań Inspectio cordis , gdzie Pap- czyński sytuuje czytelnika w rajskim ogrodzie: „Ty, duszo moja, nawiedzasz dzisiaj Chrystusa nie przez posłańca, lecz osobiście przychodzisz do Niego. Nie śpiesz jednak do Niego, aby pocieszył ciebie, znajdującą się w surowym więzieniu ciała, bo wcale nie jesteś godna pociech Tego, którego tyle razy zasmuciłaś swoimi występkami, a szczegól- nie w nieszczęsnym (rajskim) ogrodzie, ale po to, abyś poznała, do czego masz przylgnąć: czy do rozkoszy, do świata, do namiętności, w które jesteś bardzo uwikłana, czy do tego ukrzyżowanego Boga”. IC, s. 612. Ten sam motyw występuje także w innych miejscach Inspectio cordis . 79 Papczyńskiemu bardzo bliskie były omawiane wyżej prawdy dotyczące skutków grzechu i zbawienia człowieka oraz związane z tym cierpienia Zbawiciela. Wyrazem tego jest fakt, że zagadnieniu temu poświęcił dwa specjalne dziełka o charakterze me- dytacyjnym, tj. Orator Crucifixus wydane w Krakowie w 1670 roku i Christus Patiens , w Warszawie w roku 1690.