Duchowosc Zakonna

spraw Bożych, w tym prawideł życia z Bogiem oraz znajomość siebie. Droga oczyszczenia może być również nazwana czasem otwierania oczu na prawdę o Bogu i człowieku, a więc i prawdę o jego nieprawości i za- razem prawdę o godności dziecięctwa Bożego. W tym kontekście, jak uważa Papczyński, ważne jest, aby „prawdziwe poznanie grzechów, lecz również ich obrzydzenie i żal, a także szybkie podjęcie za nie pokuty” dokonywało się w kontekście poznania miłosierdzia Boga ob- jawionego w Chrystusie, ponieważ to z powodu grzechów „tak wiele wycierpiał Syn Boży” 66 . Aby poznać prawdę o sobie, konieczne jest poznanie Boga. Z drugiej strony jednak, człowiek musi poznać „swe namiętności i niedoskonałości”, by mógł „poznać moce i doskonałości Boga” 67 . Takie „poznanie siebie i Boga” dokonuje się na różnorodne sposoby, jednak zawsze służy ono jednemu, fundamentalnemu celowi, mianowicie „wzbudza większą miłość do Niego” 68 . Zanim jednak cnota miłości stanie się pierwszą zasadą regulującą życie zakonnika, potrzebuje on ukształtowania odpowiedniej dyspozycji umy- słu i woli na przyjęcie całej prawdy, jaką dobroć Boża chce mu objawić. Prawdą tą jest także potrzeba nawrócenia, radykalnego zerwania z grze- chem, podjęcia trudu umartwienia i uporządkowania wad i namiętności. Ten wysiłek duchowy jednakże, jak zauważa Papczyński, aby przyniósł pozytywne skutki, jest obwarowany potrzebą podjęcia wielkodusznej i wiernej współpracy z łaską powołania zakonnego, którego celem jest właśnie miłość Boża. W poglądach Papczyńskiego o przyczynach wszystkich grzechów można dostrzec odniesienie do nauczania dwóch wielkich autorytetów Kościoła, których doktryna miała ogromne znacznie w dziejach Koś- cioła, także w XVII wieku na terenach Rzeczypospolitej, mianowicie 66 IC, s. 1055; por. T. Rogalewski, Miłosierdzie gwiazdą... , s. 280-281. 67 Warto przytoczyć dłuższy fragment cytowanego tu Inspectio cordis : „Poznaj więc najpierw samego siebie, jeśli chcesz poznać Boga. Poznaj swe namiętności i niedoskona- łości, jeżeli masz zamiar poznać moce i doskonałości Boże. Gdy zaś już dosyć natrudzisz się nad poznawaniem siebie, wtedy łatwo poznasz Boga. Na darmo zaś się trudzisz, gdy bez poznania siebie chcesz dojść do poznania spraw Bożych. Toteż, jeżeli nie będziesz czynił wysiłków, żeby poznać siebie, nie poznasz Boga.”. IC, s. 848. 68 IC, s. 712-713. Miłość jako podstawa i źródło duchowości zakonnej 47