Duchowosc Zakonna

znanych teologów tego okresu, m. in. u Chryzostoma Dobrosielskiego OFM i Jana Kwiatkiewicza SJ 62 . Dla Zakonodawcy marianów koncepcja trzech dróg rozwoju życia duchowego jako etapów wzrostu w miłości nadprzyrodzonej jest poniekąd stałym punktem odniesienia, jakkolwiek nie jest przedstawiona w sposób uporządkowany i systematycznie opisa- ny. W dziełach dotyczących duchowości zakonnej, zwłaszcza w Inspec- tio cordis , Papczyński albo expressis verbis , albo pośrednio odnosi się do tej koncepcji, wskazując zarazem, iż życie duchowe zakonników ma charakter dynamiczny i na podobieństwo drogi związane jest z pokony- waniem kolejnych etapów. W trosce o dobro czytelnika stara się również klarownie charakteryzować poszczególne stopnie rozwoju duchowości ewangelicznej, wskazując na cechy właściwe dla poszczególnych dróg 63 . W pismach zakonnych objętościowo najwięcej uwagi poświęca bł. Sta- nisław Papczyński drodze oczyszczenia. Podobnie zresztą, zdaniem C. Krzyżanowskiego, jak w podręczniku duchowości świeckich, to jest w Templum Dei Mysticum , doktryna ascetyczna Papczyńskiego, jakkol- wiek w widoczny sposób praktyczna i niezbyt spekulatywna, skierowana jest raczej do początkujących i czyniących postępy niż do tych, którzy osiągnęli doskonałość. Należy jednak zauważyć, że prezentując drogę oczyszczenia i oświecenia, równocześnie przygotowuje do dalszego po- stępu na drodze zjednoczenia 64 . Prezentując poszczególne etapy wzrostu w doskonałej miłości, Papczyński w swoich pismach zakonnych niekiedy wskazuje równocześnie na łaski specjalne, czy też zjawiska właściwe dla 62 Por. J. Misiurek, Historia i teologia polskiej... , s. 286-296, 359-364. Warto też dodać, że odwołanie się do trzech dróg życia wewnętrznego zauważalne jest również w duchowości zmartwychwstańczej, uważanej za typową polską szkołę duchowości. Por. tamże, s. 671-673; J. M. Popławski, „Confessio Trinitatis” jako podstawa życia ducho- wego w pismach polskich zmartwychwstańców , Lublin 2003, s. 163. 63 W Inspectio cordis Papczyński tak pisze: „Uważaj, że stało się to dla twojej prze- strogi, abyś nie pragnął zbyt silnego oświecenia, zanim się nie oczyścisz; abyś nie usi- łował wejść na drogę oświecenia, zanim nie wyzbędziesz się ciemności. Jaki byłby to obraz, gdyby go wykonano bardzo pięknymi farbami, ale bez podkładu? Twoja dusza jest obrazem Boga. Nie próbuj jej ozdabiać za wcześnie wybitnymi zaletami, zanim nie zostanie dobrze obmyta i dobrze oczyszczona łzami pokuty”. IC, s. 829. 64 Por. C. Krzyżanowski, Prooemium , w: S. Papczyński, Templum Dei Mysticum , ed. C. Krzyżanowski, Varsaviae 1998, s. VIII. Miłość jako podstawa i źródło duchowości zakonnej 45