Duchowosc Zakonna

ruszamy się i jesteśmy» [Dz 17,28]” 27 . Taki sposób życia, konstatuje Za- konodawca marianów, powoduje, że tajemnica Boga i Jego Opatrzności „nigdy nie zniknie ze świadomości” zakonnika. Idea Opatrzności Bożej, obecna tak w pismach, jak i w doświadcze- niu wiary Papczyńskiego oraz we wczesnej tradycji marianów, dobrze koresponduje z sytuacją Rzeczypospolitej tego czasu. W tym okresie zauważyć można ogólne zainteresowanie tą tajemnicą wiary nie tylko pośród teologów, ale poniekąd w całym społeczeństwie, do czego przy- czyniły się także wydarzenia zewnętrzne, w szczególności zaś wojna ze Szwedami w połowie XVII wieku i związana z nią cudowna obrona Jasnej Góry, śluby Jana Kazimierza, zwycięstwo Jana III Sobieskiego pod Wiedniem oraz niezwykle trudny okres wieku XVIII 28 . Można więc mówić tu o jakimś wpływie ogólnej pobożności tego czasu, ale jest też niezaprzeczalnym faktem, że Papczyński w swojej osobistej drodze wiary doświadczył opatrznościowej miłości Boga, czemu dał wyraz w nauczaniu i pismach przeznaczonych dla wspólnoty, którą sam założył. W ten sposób, jak się wydaje, chciał się podzielić darem wiary, która pozwoliła mu pokonać wszelkie trudy i przeciwności związa- ne z początkami nowego zgromadzenia. Szczególnym potwierdzeniem takiego przekonania może być przesłanie zawarte w ostatnim zdaniu Testamentu napisanego przez Papczyńskiego w 1701 roku w obliczu spodziewanej śmierci: „Wszystkim teraźniejszym i każdemu z moich przyszłych braci i towarzyszy na zawsze przydzielam najwspanialszą Fundację: Opatrzność Boga Najłaskawszego” 29 . Z czasem to doświad- czenie wiary staje się także udziałem młodej jeszcze wspólnoty maria- 27 NV V 1. 28 Por. J. Misiurek, Tajemnica Bożej Opatrzności w piśmiennictwie filozoficzno-teolo- gicznym doby baroku , w: Patrimonium marianorum. Ojciec Kazimierz Wyszyński (1700- 1755) w kontekście epoki , red. K. Pek, Warszawa-Lublin 2003, s. 25-39. Nowicka-Struska tak charakteryzuje interesujący nas okres: „Prowidencjonalistyczne ujęcie było niemal panującym i niepodważalnym europejskim widzeniem historii w XVII wieku”. A. No- wicka-Struska, Klio znaczy chwalić. Historia, czasy i ludzie w siedemnastowiecznych po- grzebowych kazaniach karmelitańskich , w: Karmelici bosi w Polsce 1605-2005. Księga jubileuszowa , red. C. Gil, Kraków 2005, s. 52. 29 Bł. S. Papczyński, Testament drugi , PZ, s. 1498-1499. Miłość jako podstawa i źródło duchowości zakonnej 35