Duchowosc Zakonna

312 Andrzej Pakuła MIC nego oglądania Mnie, i w tej wizji zawartych nigdy nie kończących się dóbr, skarbów i rozkoszy” 126 . Powołanie zakonne przeżywane jako droga dojrzewania do wiecznego życia człowieka z Bogiem przypomina światu nie tylko o ostatecznym przeznaczeniu człowieka, ale unaocznia również prawdziwą hierarchię wartości. Wejście osoby ludzkiej w relację z Bogiem, od którego bierze ona swój początek i ku któremu zmierza, rozciąga horyzont ludzkiego życia poza doczesność i wprowadza w życie Boga. Udostępnione jest ono człowiekowi, jak podkreśla Papczyński, na nowo przez Chrystusa i udzielane przede wszystkim w sakramentach 127 . Doświadczenie nowego życia, płynące z udzielania się Boga, wiary i mocy nadprzyrodzonych środków, skutkuje duchowym dojrzewaniem człowieka i zakorzenieniem go w wieczności. Każdy czyn wartościowany jest z perspektywy życia wiecznego i albo ku niemu zbliża, albo od niego oddala. To tłumaczy konfrontacyjne niekiedy oceny rzeczy z tego świata – ziemskich ( terre- na ), jakie zawarł Papczyński w swoich pismach, gdzie m. in. pisze: „by stać się uczestnikiem tej chwały [Chrystusa – uwaga moja, A. P.], musisz dążyć i dojść do najwyższej wzgardy świata i – powiadam – wzgardy sa- mego siebie. «Bowiem, – jak mówi Apostoł – utrapienia czasu niniejsze- go nie są godne przyszłej chwały, która się w nas objawi» [Rz 8,18]” 128 . Przywołana tu średniowieczna idea wzgardy światem ( contemptus mundi ), dość żywa również w duchowości polskiej XVII wieku 129 , jest obecna w wielu miejscach Inspectio cordis . W odróżnieniu jednak od „wyraźnie pesymistycznej”, zdaniem M. Wiechowej, wizji człowieka i świata zawartej w tekstach literackich tego czasu, Papczyński nadaje jej przede wszystkim eschatologiczne znaczenie. W takim ujęciu idea ta, często utożsamiana ze „wzgardą siebie” ( contemptus sui ), używana jest często jako figura retoryczna służąca podkreśleniu wartości nadprzyrodzo- 126 IC, s. 707. 127 IC, s. 730-733; por. także T. Rogalewski, Koncepcja życia chrześcijańskiego... , s. 98-106. 128 IC, s. 612. 129 Por. M. Wiechowa, Idea pogardy świata i nędzy człowieka w literaturze polskiego baroku , w: Literatura polskiego baroku... , s. 238.