razie nie da sie˛ nic zrobic´, trzeba czekac´ na uchwałe˛ Dumy7. Okres odwilz˙y mina˛ł i było jasne, z˙e na drodze legalnej nic sie˛ nie osia˛gnie. 24 kwietnia 1909 roku o. Se˛kowski pytał z niepokojem ks. Matulewicza: „Czy jest choc´ jaka iskierka nadziei, czy tez˙ opus´cic´ re˛ce i przygotowac´ dwie trumny: jedna˛ dla siebie, a druga˛ dla Zgromadzenia”8. Wobec niemoz˙nos´ci wsta˛pienia do zakonu na drodze legalnej ks. Matulewicz i ks. Bucˇys zdecydowali sie˛ na z˙ycie zakonne w tajemnicy przed władzami carskimi. W pierwszej połowie lipca 1909 roku udali sie˛ do Mariampola i cała˛ sprawc´ omówili z o. generałem Se˛kowskim9. Zache˛te˛ do podje˛cia takiego kroku stanowiły liczne, ukryte rodziny zakonne z˙en´skie o. Honorata Koz´min´skiego, z którymi współpracowali. Jak moz˙na wnosic´ z pisma o. Se˛kowskiego do Piusa X z 20 lipca 1909 roku, zatroszczono sie˛ zwłaszcza o zabezpieczenie istnienia zakonu: aby moz˙na było wies´c´ z˙ycie zakonne bez z˙adnych oznak zewne˛trznych oraz aby ks. Matulewicz mógł złoz˙yc´ s´luby bez odbycia nowicjatu10. Dla wszystkich uczestników spotkania pozostawało w tej sprawie wiele niejasnos´ci. Dlatego postanowiono wysłac´ ks. Matulewicza do Rzymu, jes´li zdoła to uczynic´ w czasie wakacji i „jes´li w Warszawie be˛da˛ tak doradzac´”11. Ten ostatni warunek odnosił sie˛ do sufragana warszawskiego bp. Kazimierza Ruszkiewicza, który pochodził z okolic Mariampola, znał dobrze o. Se˛kowskiego i ks. Matulewicza oraz klasztor marianów, a w archidiecezji warszawskiej opiekował sie˛ zakonami12. Był on ze wszech miar osoba˛ godna˛ zaufania i kompetentna˛. Ks. Matulewicz udał sie˛ do biskupa najprawdopobniej 12 lipca. Rozmawiał z nim długo i wszechstronnie. Bp Ruszkiewicz odniósł sie˛ do sprawy ze zrozumieniem i z˙yczliwos´cia˛, poczynił stosowne spostrzez˙enia, udzielił rad i pomocy. Marianie byli zakonem zatwierdzonym przez Stolice˛ Apostolska˛, mieli swoja˛ regułe˛ i konstytucje. A tymczasem, jak zauwaz˙ył biskup, został zaproponowany „inny rodzaj z˙ycia”, który wymagał zmian kon85 7 Tamz˙e, s. 57-60; LL, s. 476-478. 8 Tamz˙e, s. 61-62. 9 Tamz˙e, 80, list J. Matulewicza do Fr. Bucˇysa, 6 VIII 1909. 10 Tamz˙e, s. 67-69, pros´ba o. W. Se˛kowskiego do Piusa X. 11 LCVA, 1674, inw. 2, vol. 59, k. 1, list Fr. Bucˇysa do J. Matulewicza, 14 VII 1909. 12 PSB, XXXIII, s. 285-286.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==