takt i ideowos´c´. Dzie˛ki tym wartos´ciom ks. Matulewicz zyskał taki autorytet i sympatie˛ akademików, jakiej dawno juz˙ nikt nie miał od czasu rektora ks. Symona. I znowu – szkoda, z˙e na tym stanowisku ks. Matulewicz pozostał tak krótko. Z˙aden z jego naste˛pców juz˙ nie miał tego zbawiennego wpływu na młodziez˙, co on. Ten autorytet w Akademii zawdzie˛czał tez˙ swej głe˛bokiej nauce. Był profesorem dogmatyki, wychowankiem uniwersytetu we Fryburgu Szwajcarskim, z którego wniósł do Akademii wysoki poziom wiedzy teologicznej, sumienna˛ prace˛, nowa˛ metode˛ nauczania tej umieje˛tnos´ci. Twierdze˛ to z cała˛ pewnos´cia˛, poniewaz˙ nieraz słyszałem zachwyty studentów o wykładach ks. Matulewicza. Akademia wiele straciła, z˙e tej miary profesor i wychowawca opus´cił ja˛, udaja˛c sie˛ do Szwajcarii na czas dłuz˙szy”167. Ks. Matulewicz udzielał sie˛ tez˙ w społeczen´stwie Petersburga. W dwumilionowej stolicy Imperium Rosyjskiego z˙yło w 1907 roku 60 tysie˛cy Polaków168. Byli takz˙e liczni Litwini i Łotysze, którzy nalez˙eli do tych samych os´rodków parafialnych. Jego działalnos´c´ na tej niwie nie jest co prawda opracowana, niemniej co nieco o niej wiemy. W 1908 roku powstało dobroczynne Towarzystwo s´w. Wincentego à Paulo. Liczyło około 100 członków. Ks. Jan Urban, jeden z pierwszych członków Towarzystwa, wspomina, z˙e na wspólnych zebraniach „s´wiatłymi uwagami słuz˙ył ks. Matulewicz jako socjolog i w ogóle popieraja˛cy wszelka˛ prace˛ społeczna˛”169. Z inicjatywy Towarzystwa w 1909 roku zostało zarejestrowane Rzymsko-Katolickie Stowarzyszenie „Os´wiata”170. Jego pierwszym prezesem został ks. Matulewicz. Za cel postawiło sobie os´wiate˛ ludnos´ci rzymskokatolickiej oraz pomoc biednym. Projektowano tworzenie w jego ramach równiez˙ kółek studenckich. „Os´wiata” rozwine˛ła szeroka˛ działalnos´c´. Organizowane przez nia˛ prelekcje wygłaszano po polsku lub rosyjsku. Ws´ród prelegentów znalez´li sie˛ równiez˙ przyszli marianie: ks. Bucˇys i ks. Fabian Abrantowicz171. 76 167 A. Wóycicki, Blaski i cienie, w: Wspomnienia, s. 178. 168 I. Spustek, Polacy w Piotrogradzie 1914-1917, Warszawa 1966, s. 26. 169 J. Urban, Ksia˛dz Matulewicz w Petersburgu w: Wspomnienia, s. 183. 170 F. Rutkowski, Arcybiskup Jan Cieplak, Warszawa 1934, s. 56. 171 I. Spustek, Polacy..., dz. cyt., s. 54-56.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==