cznych i prawnych, otwarto na nim katedry nauk s´wieckich: historii, je˛zykoznawstwa, pedagogiki, socjologii, geografii53. Przygotowywał nauczycieli szkół s´rednich. Abp Matulewicz zwizytował wydział, pozbierał dokumenty, w znacznym stopniu sam zredagował statut i wszystko przedłoz˙ył biskupom. 8 marca 1926 roku przedstawił ich pros´be˛ o zatwierdzenie Kongregacji Seminariów i Uniwersytetów. 11 marca napisał jeszcze uzupełnienie, w którym omawiał program, je˛zyk wykładów, przedstawiał profesorów. Nadmienił, z˙e wydział ma przyznane prawa pan´stwowe, lecz z nich nie moz˙e korzystac´ bez zatwierdzenia kos´cielnego. Uzyskanie go przyczyni sie˛ do uspokojenia umysłów i wzbudzi wdzie˛cznos´c´ dla Stolicy Apostolskiej54. Swoja˛ petycje˛ ponowił 13 kwietnia, prosza˛c „przynajmniej o jakies´ uznanie i prawo nadawania stopni naukowych dla okres´lonej liczby przypadków”. Uznał to za słuszne i stosowne, a nawet pilne. Brak zatwierdzenia powoduje bowiem, z˙e studenci przechodza˛ na inne wydziały. Istnieje nawet obawa, z˙e jes´li socjalis´ci zwycie˛z˙a˛ w nadchodza˛cych wyborach, moga˛ go zamkna˛c´ pod pretekstem braku zatwierdzenia kos´cielnego. Ws´ród profesorów i studentów panuje przygne˛bienie, z˙e juz˙ pia˛ty rok czekaja˛ bezskutecznie na uznanie wydziału, podczas gdy sa˛siednie kraje otrzymały zatwierdzenia, chociaz˙ nie przewyz˙szaja˛ kowien´skiego wydziału liczba˛ i jakos´cia˛ profesorów55. Wizytator otrzymał to, o co prosił. 17 kwietnia poinformował bp. J. Skvireckasa, z˙e sprawe˛ załatwia Kongregacja, a tymczasem Pius XI udzielił prawa nadawania w 20 wypadkach stopni naukowych pod warunkiem, z˙e Kongregacja zostanie poinformowana o poszczególnych przewodach i o przeprowadzonych egzaminach56. Pełne zatwierdzenie nasta˛piło 15 czerwca 1928 roku57. W Republice Litewskiej były dwa seminaria: diecezji z˙mudzkiej w Kownie i diecezji sejnen´skiej w Gižai. Wizytacje˛ seminarium kowien´skiego, licza˛cego 173 alumnów przyspieszyło oskarz˙enie, jakie zło467 53 Visitator, s. 86-87. 54 Litterae, s. 406-408, pismo do kardynała Caetano Bisletiego, 11 III 1926. 55 Litterae, s. 403-405, pismo do C. Bisletiego, 13 IV 1926. 56 Litterae, s. 432-433. 57 Visitator, s. 89.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==