12. OPOZYCJA PRZECIWKO BP. MATULEWICZOWI Po zdobyciu przez Polske˛ Wilen´szczyzny, polskie ugrupowania narodowe ostro wysta˛piły przeciwko bp. Matulewiczowi, domagaja˛c sie˛ jego usta˛pienia. Czyniły to zwłaszcza w prasie, na wiecach i w memoriałach. Nuncjusz Ratti, informuja˛c o tym sekretarza stanu, pisał: „znajduja˛ sie˛ tacy, którzy podpowiadaja˛, z˙e bp Matulewicz powinien sie˛ zrzec, aby dac´ miejsce biskupowi Polakowi. Jestem pewny, z˙e rza˛d w ukryciu, a nawet nie zupełnie w ukryciu, popiera takie podszepty, które przypuszczalnie be˛da˛ coraz bardziej natarczywe i przybiora˛ zupełnie inny ton, kiedy Wilno zostanie ostatecznie przyła˛czone do Polski”1. Tego rodzaju poczynania rza˛du be˛dziemy obserwowac´ równiez˙ w dalszych latach. „Kurier Wilen´ski” dokonał najogólniejszego podsumowania akcji opozycji przeciwko bp. Matulewiczowi w słowach: „Czas rza˛dów jego przypadł na okres najwie˛kszego rozpanoszenia sie˛ w Wilnie i diecezji wilen´skiej endecji, która prawie zawsze per nefas, bo wierutnym kłamstwem, potwarzaniem i wielokrotnie lansowana˛ groz´ba˛ uz˙ycia siły fizycznej przemocy, zwalczała w sposób jak najbardziej demagogiczny biskupa Matulewicza. Jest i pozostanie ta akcja endecka brudna˛ plama˛ na dziejach wyzwolonego Wilna”2. Znacznie szerzej uja˛ł to wydawany przez „krajowców” „Przegla˛d Wilen´ski”: „Nie było kłamstwa, oszczerstwa, insynuacji, obelgi, którymi by nie obrzucono wysokiego dostojnika kos´cielnego na szpaltach «Dziennika Wilen´skiego» i «Gazety Warszawskiej», maja˛cych pretensje˛ do wyste˛powania w obronie Kos´cioła katolickiego i reprezentowania jego interesów. Nawet człowieka najzupełniej oboje˛tnego w rzeczach 386 1 Stolica, s. 153, raport A. Rattiego dla P. Gasparriego, 11 IX 1919. 2 Barbarus, Arcybiskup Matulewicz, „Kurier Wilen´ski” 1927, nr 26, s. 2.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==