o podziale diecezji, co ze wzgle˛dów religijnych moz˙e byc´ niezbe˛dne w przyszłos´ci22. Na podstawie zebranego materiału bp Przez´dziecki z pomoca˛ bp. Romualda Jałbrzykowskiego opracował Projekt granic diecezji i metropolii w Rzeczypospolitej i przedstawił go na konferencji Episkopatu Polski w Cze˛stochowie w dniach 21-25 kwietnia 1922 roku. Projekt zakładał dostosowanie granic diecezji wilen´skiej do granic planowanego województwa z ludnos´cia˛ około 840.000 bez podnoszenia jej do rangi metropolii. W sumie straty miały wynies´c´ około 275 parafii23. Ustosunkowuja˛c sie˛ do projektu, bp Matulewicz odbył narade˛ z Kapituła˛ i przekazał jej opinie˛ bp. Przez´dzieckiemu: jeszcze tej sprawy nie moz˙na omawiac´, gdyz˙ granice pan´stwa nie sa˛ ustalone, podobnie granice województwa maja˛ ulec zmianom24. Dnia 15 marca 1923 roku Konferencja Ambasadorów zatwierdziła granice Polski z Rosja˛ Sowiecka˛ i Litwa˛. Wprawdzie Litwini tego aktu nie uznali, niemniej była to decyzja najwyz˙szego organu mie˛dzynarodowego25. Na tej podstawie moz˙na juz˙ było powaz˙nie mys´lec´ o nowych granicach diecezji. W pocza˛tkach 1924 roku na sugestie˛ Stolicy Apostolskiej i rza˛du biskupi przyspieszyli prace nad projektem26. I tym razem bp Matulewicz zwołał na posiedzenie Kapitułe˛, na którym rozwaz˙ano sprawe˛ podziału diecezji. Zała˛czaja˛c protokół Kapituły, pisał 6 marca 1924 roku do abp. Edwarda Roppa: „Po gruntownym rozwaz˙eniu kwestii Kapituła, nie przesa˛dzaja˛c sprawy na przyszłos´c´, doszła do wniosku, z˙e w obecnych warunkach jakikolwiek podział diecezji nie jest wskazany. Poz˙a˛dana˛ natomiast jest rzecza˛, by w konkordacie ze Stolica˛ S´ wie˛ta˛ umieszczono punkt, na mocy którego Episkopat, skoro to uzna za potrzebne, mógłby wysta˛pic´ do Stolicy Apostolskiej z pros´ba˛ o rozgraniczenie lub utworzenie nowej diecezji”27. List z zała˛cznikiem przesłał tez˙ do kardynałów: Kakowskiego i Dalbora, i do bp. Przez´- 373 22 LP, t. III, s. 7, list do H. Przez´dzieckiego, 25 V 1920. 23 B. Kumor, Granice metropolii i diecezji polskich, „Achiwa, Biblioteki i Muzea Kos´cielne”, 1971, t. 22, s. 326. 24 LP, t. III, s. 11-12, list do H. Przez´dzieckiego, 4 V 1922. 25 P. Łossowski, Stosunki polsko-litewskie 1921-1939, Warszawa 1997, s. 41-45. 26 S. Wilk, Episkopat..., dz. cyt., s. 102. 27 LP, t. III, s. 24, list do E. Roppa, 6 III 1924.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==