Ojciec Generał był z dekretu zadowolony, co wyraził do ks. Bronikowskiego: „Bardzo sie˛ ciesze˛, z˙e J. Em. Kardynał nareszcie zdecydował sie˛ oddac´ Bielany. Sa˛dze˛, nalez˙y zaufac´ i z całym zapałem wzia˛c´ sie˛ do pracy. Trzeba i w z˙yciu duchownym nie bac´ sie˛ ryzykowac´. Co zrobimy, zawsze zostanie ku poz˙ytkowi ludzi i chwale Boz˙ej”42. Dzie˛ki pomocy ksie˛z˙y z USA, w latach 1923-1926 nadbudowano dwa pie˛tra nad parterowym budynkiem oraz wzniesiono oddzielny dom na szpitalik, a w roku 1928/1929 dobudowano nowe skrzydło. Zakład wzbogacono zbiorami przyrodniczymi ks. Roberta Wierzejskiego z Brazylii, Egiptu, Indii, Chin i Japonii, a ks. Józef Jarze˛bowski zorganizował bogate muzeum historyczne. Niemal przez cały czas istnienia dyrektorem szkoły był brat dr inz˙. Bronisław Załuski. Wspomagali go wychowawcy i nauczyciele: ks. Jan Sobczyk, ks. Jarze˛bowski i ks. Stefan Sydry. W 1920 roku uczyło sie˛ 203 chłopców43, a w 1927 – 25644. W 1917 roku ks. Matulewicz w imieniu marianów obja˛ł Dom Pracy dla Chłopców im. Wacława Man´kowskiego w Warszawie na Pradze przy ulicy Wilen´skiej. W 1921 roku przekształcono zakład z otwartego w zamknie˛ty (schronisko). W interesuja˛cym nas okresie liczba wychowanków wynosiła 140-160. Zakład posiadał własna˛ szkołe˛ powszechna˛. Przy jego prowadzeniu współdziałały Siostry Imienia Jezus45. Oprócz zespołowych prac nad wychowaniem młodziez˙y i szerzeniem os´wiaty, marianie pracowali tez˙ indywidualnie w tej dziedzinie. Opieraja˛c sie˛ na grupach uformowanych przed pierwsza˛ wojna˛ s´wiatowa˛ przez Cecylie˛ Plater-Zyberkówne˛ i ks. Matulewicza, w 1919 roku Władysław Lewandowicz wraz z kolegami załoz˙ył Stowarzyszenie Katolickiej Młodziez˙y Akademickiej „Odrodzenie”. Stowarzyszenie od 1922 roku organizowało „Tygodnie Społeczne” w Lublinie. Z niego w 1925 roku wyłonił sie˛ Zwia˛zek Polskiej Inteligencji Katolickiej z „Dniami Katolickimi”, które co roku odbywały sie˛ u marianów na Bielanach. W latach 1920-1925 Lewandowicz redagował tez˙ „Pra˛d”, organ sto342 42 LP, t. 1, s. 56, do K. Bronikowskiego, 2 V 1923. 43 T. Górski, Kolegium Ksie˛z˙y Marianów na Bielanach (1918-1949), w: Kolegium Bielan´- skie i jego ludzie, Warszawa 1994, wydruk komputerowy w AMPP, s. 7-8. 44 Elenchus [...] Congregationis CC. RR. Marianorum [...] 1927. 45 T. Górski, Prowincja Polska..., w: Marianie..., dz. cyt., s. 218.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==