sób uczciwy; i 3. co nalez˙y sa˛dzic´ o pokoju wieczystym. Rozwaz˙aja˛c pierwsza˛, uznał, z˙e wojna ze swej istoty jest niegodziwa. Jest bowiem sprzeczna ze zdrowym rozsa˛dkiem, z godnos´cia˛ człowieka i sprzeciwia sie˛ przykazaniu Boz˙emu „Nie zabijaj”. Moz˙e byc´ jednak niekiedy dozwolona: człowiek i pan´stwo napadnie˛te moz˙e sie˛ bronic´, jez˙eli s´rodki pokojowe okaz˙a˛ sie˛ nieskuteczne. Jes´li idzie o druga˛, przeprowadził wywód uzasadniaja˛cy, z˙e wojne˛ trzeba prowadzic´ uczciwie, bez zne˛cania sie˛ nad ludz´mi i niszczenia ich dobytku. Co zas´ tyczy trzeciej, stwierdził, z˙e wieczysty pokój jest moz˙liwy i jest zgodny z natura˛ ludzka˛. Ludzkos´c´ zawsze do niego da˛z˙yła. Robia˛c aluzje˛ do sytuacji narodów podbitych przez Rosje˛, dostrzegł w tym fakcie przyczyne˛ braku pokoju, pisza˛c: „Byłoby rzecza˛ niegodziwa˛ pomijac´ milczeniem prawa i połoz˙enie narodów podbitych przez inne, a zwłaszcza w naszych czasach, kiedy da˛z˙enia narodowos´ciowe coraz bardziej sie˛ szerza˛, kiedy ludy (narody) budza˛ sie˛ do z˙ycia, do wolnos´ci i kaz˙dy da˛z˙y do odzyskania swoich praw”45. Jak pisze kolega ze studiów bp Bucˇys: „Matulewicz ukon´czył Akademie˛ jako primus inter primos summa cum laude” (jako pierwszy z pierwszych z najwyz˙sza˛ pochwała˛) 46. W 1882 roku w Akademii wprowadzono dwa rodzaje magisteriów: I klasy – dla tych, którzy uzyskali z egzaminów wyniki bardzo dobre, i II klasy dla pozostałych47. Tylko ci pierwsi studenci pisali dodatkowa˛ prace˛ magisterska˛ z literatury rosyjskiej w je˛zyku rosyjskim, „dla uzyskania stopnia magistra s´w. teologii”. Jerzy Matulewicz wybrał za jej przedmiot bajki Kryłowa. Prace˛ pisał pod kierunkiem profesora je˛zyka i literatury rosyjskiej Mikołaja Niekrasowa. We wste˛pie informował, z˙e Iwan Kryłow (1768-1844) napisał ponad 200 bajek, które stały sie˛ bardzo popularne. Bohaterów swoich utworów bajkopisarz osadził w przyrodzie, historii i współczesnos´ci Rosji, dzie˛ki temu wzbudzały z˙ywe zainteresowanie i odnosiły skutki wychowawcze48. 31 45 Tamz˙e, s. 6-7; Tej samej tematyce pos´wie˛ciła swoja˛ prace˛ doktorska˛ siostra Janina Samolewicz SJE pt. Teologicznomoralna mys´l bł. Jerzego Matulewicza, Warszawa 2002. 46 P. F. Bucˇys, Kolega..., dz. cyt., w: Wspomnienia, s. 38. 47 B. Ussas, Akademia Duchowna w Petersburgu, w: Encyklopedia Katolicka, t. I, Lublin 1973, s. 213. 48 G. Matulewicz, Bajki Kryłowa. Ich narodowy charakter i artyzm, S. Petersburg 1899, w je˛zyku rosyjskim i tłumaczeniu polskim, w: Scripta academica..., dz. cyt., s. 85-114.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==