powinien przygotowac´ innych pracowników w obrza˛dku wschodnim. Posiadałby jurysdykcje˛ nad Rosjanami obrza˛dku słowian´skiego, z˙yja˛- cymi poza republikami sowieckimi i poza Polska˛. W ten sposób, jak sie˛ oczekuje, mógłby dosyc´ szybko zorganizowac´ prace˛ dla rozwoju duchowego Rosjan zarówno dla katolików jak i dla nawracania innych”49. Ponadto ktos´ z kierownictwa Kongregacji Kos´cioła Wschodniego zaproponował utworzenie komisji spos´ród kapłanów Rosjan w celu prowadzenia spraw naukowych, a moz˙e takz˙e praktycznych. Bp d’Herbigny nazwał ten pomysł wys´mienitym pod warunkiem, z˙e be˛dzie ta komisja „kierowana przez człowieka pewnego, ciesza˛cego sie˛ nalez˙na˛ powaga˛ i posługuja˛cego sie˛ doskonale je˛zykiem rosyjskim czyli, jak sie˛ wydaje, przez abp. Matulewicza”50. Czy abp Matulewicz znał te plany dotycza˛ce jego osoby? Wydaje sie˛, z˙e przynajmniej ogólnie w jakims´ stopniu były mu znane. S´wiadczyłoby o tym nieustanne zajmowanie sie˛ problematyka˛ wschodnia˛. Na przykład 12 paz´dziernika 1925 roku pisał do ks. A. Zienkiewicza z diecezji wilen´skiej, któremu lez˙ała na sercu sprawa pozyskania dla Kos´cioła prawosławnych: „I mnie cos´ szepce, z˙e trzeba nam szykowac´ sie˛ do pracy w Rosji; z˙e nadejdzie tam czas z˙niwa dla misjonarzy, a teraz trzeba przygotowac´ pracowników”51. S´wiadczyłoby tez˙ jego wysta˛pienie na Kongresie Eucharystycznym w Chicago w lipcu 1926 roku. Wygłosił referat o misjach ws´ród prawosławnych Rosjan. Nie miał czasu na napisanie pełnego tekstu. Zachował sie˛ jedynie szczegółowy plan. Cze˛s´ciowo w oparciu o swoje dos´wiadczenie mówił o pracy w Rosji przed pierwsza˛ wojna˛ s´wiatowa˛ oraz w krajach, które wyzwoliły sie˛ spod jej panowania: Polsce, Litwie, Łotwie, Estonii, Finlandii. Przedstawił przeszkody: polityczne (przes´ladowanie religijne), tradycyjna˛ nieufnos´c´ Rosjan do Rzymu, strach przed latynizacja˛, zepsucie młodziez˙y. Dostrzegł tez˙ okolicznos´ci sprzyjaja˛ce: pozostawienie Kos´cioła prawosławnego samemu sobie, który podzielony, swe oczy zwraca ku Rzymowi; na skutek prze317 49 Tamz˙e, s. 24-25. 50 Tamz˙e, Fragment listu bp M. d’Herbigniego, 5 VII 1926. 51 LP, t. III, s. 168.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==