Wypadki z 25 maja i aktywny w nich udział strony litewskiej stanowiły podstawe˛ do pisma ministra wyznan´ religijnych Bolesława Miklaszewskiego umoralniaja˛cego duchowien´stwo diecezji wilen´skiej79 oraz wojewody nowogrodzkiego Władysława Raczkiewicza Z powodu zajs´cia w kos´ciele radun´skim wywołanego wprowadzeniem je˛zyka litewskiego, zawieraja˛cego nagonke˛ na ksie˛z˙y Litwinów, a szczególnie dziekana ks. Jana Kuz´min´skiego80. Natomiast „Ilustrowany Kurier Codzienny” zamies´cił anonimowy list z Wilna pt. Kos´ciół w Raduniu zalano krwia˛. Takie owoce wydaje niecna praca ks. biskupa Matulewicza81. Na tej podstawie minister spraw wojskowych Władysław Sikorski wystosował 4 lipca 1924 memoriał do Ministerstwa Wyznan´ Religijnych i Os´wiecenia Publicznego o odwołanie bp. Matulewicza z Wilna argumentuja˛c: „Dzis´ bija˛ juz˙ Polaków Litwini w kos´ciołach polskich jak na przykład w Raduniu”82. Pomimo niepowodzen´ bp Matulewicz – jak informuje nuncjusza 25 lipca 1924 roku – mianował dla parafii Radun´ nowego proboszcza – ks. Stanisława Szczemirskiego, Polaka znaja˛cego je˛zyk litewski. Aby przygotowac´ odpowiednia˛ atmosfere˛, wysłał do Radunia ks. Jerzego Andrukonisa, pochodza˛cego z tej parafii83. W cia˛gu miesia˛ca udało mu sie˛ uspokoic´ zwas´nionych rodaków. 27 lipca 1924 delegacje parafian wystosowały do Biskupa dwa podania, prosza˛c o przysłanie ksie˛dza i obiecuja˛c zachowywac´ ustalony porza˛dek84. 79 LCVA, 1674, 2, vol. 9, k. 165, pismo ministra B. Miklaszewskiego do kurii biskupiej w Wilnie, 28 VI 1924. 80 AAN, MWRiOP, 906, k. 452, pismo wojewody Wł. Raczkiewicza do MWRiOP, 21 VII 1924. 81 „Ilustrowany Kurier Codzienny” 1924, nr 168, 22 VI 1924; „Dziennik Wilen´ski” 1924, nr 186, oraz sprostowanie ks. A. Bokszczanina, tamz˙e, nr 191. 82 AAN, MWRiOP, 457, k. 178, memoriał Wł. Sikorskiego do MWRiOP, 4 VII 1924. 83 LCVA, 1674, 2, vol. 34, k. 39, list J. Matulewicza do L. Lauriego, 25 VII 1924. 84 Tamz˙e, k. 174-178, raport ks. J. Andrukonisa z 10 VII 1924 i dwa podania parafian Radunia do bp. J. Matulewicza, 27 VII 1924.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==