rzmował. Naste˛pnie spotykał sie˛ z pielgrzymami na towarzyskiej rozmowie. Ks. Małachowski, uczestnik takiej pielgrzymki, ocenia, z˙e była to najwaz˙niejsza stacja136. Wielkim zamierzeniem, niezrealizowanym, bp. Matulewicza był projekt synodu diecejalnego. W 1917 roku ukazał sie˛ Kodeks Prawa Kanonicznego. Nalez˙ało zapoznac´ z nim ksie˛z˙y i wprowadzic´ go w z˙ycie. Ponadto w diecezji w ostatnich latach zmieniła sie˛ sytuacja polityczno-społeczna. Po upadku wrogiej władzy carskiej wyrosły nowe pan´stwa narodowe: litewskie i polskie, oraz nasta˛pił wzrost s´wiadomos´ci narodowej Białorusinów. Stwarzało to nowe moz˙liwos´ci dla Kos´cioła, a jednoczes´nie niosło nieznane przedtem trudnos´ci, zagraz˙ało duchowien´stwu niebezpieczen´stwo stania sie˛ narze˛dziem władzy politycznej. Dokonuja˛cym sie˛ transformacjom społecznym towarzyszył wybuch „choroby” nacjonalizmu. W całej ostros´ci zarysowały sie˛ nowe problemy duszpasterskie, jak je˛zyka kos´cielnego dla Białorusinów, sprawa oddania sanktuarium w Ostrej Bramie karmelitom, o sposobie rozwia˛- zania których bp Matulewicz sam nie chciał decydowac´. Do tego dzieła bp Matulewicz solidnie sie˛ przygotowywał. 4-6 lipca 1922 roku wzia˛ł udział w synodzie w achidiecezji warszawskiej137. Poprosił bp. Henryka Przez´dzieckiego o przysłanie mu Synodu diecezji podlaskiej138. Jednoczes´nie zbierał materiał139. 12 paz´dziernika 1923 roku skierował do duchowien´stwa oficjalne pismo, w którym informował, z˙e decyzje˛ zwołania synodu podja˛ł po konsultacjach z Kapituła˛ i z wieloma ksie˛z˙mi. Zwracał sie˛ do dziekanów, aby wraz ze swoimi ksie˛z˙mi naradzili sie˛ nad istotnymi sprawami i wnioski przesłali do 1 lutego 1924 roku do kurii. Z podobnym apelem zwrócił sie˛ do wszystkich ksie˛z˙y. Nakres´lił cel synodu. Materiał zalecał czerpac´ z Kodeksu Prawa Kanonicznego i z z˙ycia140. 13 marca 1924 roku pisał do ks. Stefana Warszawskiego: „Zaczynam przygotowywac´ 271 136 W. Małachowski, Pielgrzymka do Wilna, w: Wspomnienia, s. 282-283. 137 Synodus Archidioecesana Varsaviensis ..., Varsaviae 1922, s. 29. 138 LP, t. III, s. 16, list do bp. H. Przez´dzieckiego, 18 XII 1923. 139 Tamz˙e, s. 13-14, listy do bp. H. Przez´dziekiego, 3 V 1923, 9 VI 1923. 140 Georgius Eppus, Mandatum de praeparanda Synodo dioecesana, „Kurenda” 1923, s. 99- -101.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==