Konferencji Komitetu Biskupów, odbywaja˛cej sie˛ w dniach 27-29 wrzes´nia 1921 roku. Na posiedzeniu Komitetu stwierdzono, z˙e ton i sposób redagowania pisma sa˛ niedopuszczalne. Nie moz˙e byc´ w nim krytyki Stolicy Apostolskiej, ksie˛z˙y biskupów i duchowien´stwa, zarówno narodowos´ci polskiej, jak i innej oraz ludzi o odmiennych przekonaniach politycznych. Ustalono, z˙e pismo be˛dzie podlegac´ cenzurze kos´cielnej od numeru 6. Na cenzora powołano bp. Henryka Przez´dzieckiego96. Te ograniczenia najwidoczniej nie podobały sie˛ wydawcy, bo ostatni, 14. numer ukazał sie˛ 1 czerwca 1922 roku. Poniewaz˙ „rzecznicy prawdy” nie wycia˛gne˛li z˙adnych wniosków i nie starali sie˛ naprawic´ wyrza˛dzonej krzywdy, Biskup cała˛ korespendencje˛ po dwóch tygodniach opublikował w wilen´skiej „Gazecie Krajowej97, a naste˛pnie w formie odbitki zatytułowanej Korespendencja pomie˛dzy Kuria˛ biskupia˛ wilen´ska˛ a Uniwersytetem Stefana Batorego rozesłał do znajomych osób. Tekst w maszynopisie wraz z tłumaczeniem francuskim przesłał tez˙ do nuncjatury warszawskiej98. Po kilku tygodniach bp Matulewicz stwierdził: „Dalsze wydarzenia potwierdziły, z˙e było to zrobione i we włas´ciwym czasie, i nie bez spodziewanego skutku”99. Ks. redaktor Ignacy Kłopotowski pisał do Biskupa: „Zawsze wierzyłem, z˙e napas´ci na Wasza˛ Ekscelencje˛ sa˛ bezzasadne a nie przypuszczałem, z˙eby ksie˛z˙a jeszcze szczuli, przepraszam za wyraz˙enia. Ta broszura duz˙o zrobiła, wywarła poz˙a˛dane wraz˙enie100. Nowo mianowany nuncjusz Lorenzo Lauri, gdy wybierał sie˛ do Warszawy, otrzymał polecenie od prefekta Kongregacji Seminariów i Uniwersytetów Gaetano Bisletiego, aby w miare˛ szybko nadesłał sprawozdanie o stanie seminarium i wydziału teologicznego w Wilnie. W tej sprawie zwrócił sie˛ 17 paz´dziernika 1921 roku do bp. Matulewicza101. 237 96 ADS, Akta ogólne, Aneksy do posiedzen´ XX. Biskupów dnia 27-28 IX 1921. 97 „Gazeta Krajowa” nr 268, 27 XI 1921. 98 LCVA, 1674, 2, vol. 12, k. 2, G. Matulewicz, Excellentissimo Domino Domino Nuntio Apostolico Poloniae Episcopi Vilnensis de conflictu qui inter eum et Universitatem Bathoryanam Vilnensem intercesit relatio, 15 XI 1921. Póz´niej przesłał równiez˙ tekst drukowany. 99 ACEC, Facoltr´ Teologica, pos. 329/19 Vilno, G. Matulewicz, Adnotationes in Protocollum de die 11 ianuarii 1922..., 24 I 1922, s. 3. 100 LCVA, 1674, 2, vol. 23, k. 18, list I. Kłopotowskiego do bp. J. Matulewicza, bez daty. 101 LCVA, 1674, 2, vol. 18, k. 1., nuncjusz L. Lauri do bp. G. Matulewicza, 17 X 1921.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==