Blogoslawiony Jerzy Matulewicz

„1. Zezwolenie jest tymczasowe, na okres trzech lat, aby moz˙na wywnioskowac´ z dos´wiadczenia, co nalez˙y na stałe postanowic´. 2. Mianowanie i zwalnianie profesorów nalez˙y wyła˛cznie do władzy kos´cielnej, mianowicie do biskupa wilen´skiego, po wysłuchaniu zdania Stolicy Apostolskiej. 3. Ksie˛z˙a czy w ogóle duchowni, aby mogli ucze˛szczac´ na wydział, musza˛ przedstawic´ zgode˛ na pis´mie swojego ordynariusza. 4. Sa˛ oni zobowia˛zani mieszkac´ w konwikcie pod władza˛ biskupa wilen´skiego i według norm przez niego przepisanych. 5. Nalez˙y czym pre˛dzej przesłac´ do Stolicy Apostolskiej statuty i regulamin studiów wydziału teologicznego dla ich przejrzenia i zatwierdzenia, bez czego nie moz˙na nadawac´ stopni”61. Pocza˛tki wydziału były mniej niz˙ skromne. Według sprawozdania pełnia˛cego obowia˛zki dziekana ks. Czesława Falkowskiego, w roku akademickim 1919-1920 wydział liczył 12, w roku 1920-1921 – 11, a w roku 1921-1922 – 29 studentów62. Tymi studentami faktycznie byli klerycy, których, jak pisał Biskup, „posyła sie˛ na wykłady, aby wydział nie upadł z braku słuchaczy”63. Podobnie sytuacja przedstawiała sie˛ z wykładowcami: w 1919-1920 było ich 3, w 1920-1921 – 4, w 1921-1922 – 564. Wszyscy byli Polakami. W pierwszych miesia˛cach 1920 roku, nawia˛zuja˛c do postulatów tymczasowego rektora Józefa Ziemackiego i przeprowadzonych rozmów z biskupami litewskimi, bp Matulewicz zaproponował ks. dziekanowi Bronisławowi Z˙ ongołłowiczowi jako kandydatów na profesorów równiez˙ Litwinów: ks. Aleksandra Grigaitisa, dawnego profesora Starego Testamentu w Akademii Duchownej w Petersburgu, i ks. Mieczysława Reinysa, wykładowce˛ filozofii w seminarium wilen´skim. Znani polscy działacze z obozu demokratycznego: Leon Wasilewski i Bronisław Krzyz˙anowski wysune˛li kandydature˛ ks. Antanasa Wiskonta, który s´wiez˙o wrócił z zagranicy z doktoratem z teologii i filozofii oraz z licencjatem z socjologii. Ponadto brano pod uwage˛ ks. Błaz˙eja Cˇesnysa, ostat229 61 Stolica, s. 175-176. 62 LCVA, 1674, 2, vol. 11, k. 111-112, sprawozdanie ks. Cz. Falkowskiego, [18 I 1922]. 63 Tamz˙e, k. 68, G. Matulewicz, Quedam de Facultate Theologice Vilnensi notitiae, 30 I 1922. 64 Tamz˙e, k. 111-112, sprawozdanie ks. Cz. Falkowskiego, [18 I 1922].

RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==