łem teologicznym, który był najstarszym wydziałem uczelni. Wydział w jakiejs´ tam formie przetrwał w Akademii Duchownej w Petersburgu zamknie˛tej w 1918 roku. Po zaje˛ciu Wilna przez wojsko polskie w kwietniu 1919 roku stworzone zostały warunki do realizacji tego planu. Zdaniem nuncjusza Rattiego, wznowienie uniwersytetu przez Polske˛ miało stanowic´ jeden z „faktów dokonanych według swojej mys´li”47. Uniwersytet miał zas´wiadczyc´, z˙e Wilno od wieków było waz˙nym polskim os´rodkiem kultury i nauki. Te racje polityczne za wznowieniem wydziału wysuwali zarówno minister wyznan´ religijnych i os´wiecenia publicznego, jak i tymczasowy rektor Józef Ziemacki48. Zdaniem bp. Matulewicza, istnienie wydziału dla jednej diecezji wilen´skiej nie miało racji bytu, natomiast widział jego uz˙ytecznos´c´ pod warunkiem, z˙e równiez˙ sa˛siednie diecezje be˛da˛ z niego korzystały. Ten pogla˛d podzielał równiez˙ rektor Ziemacki49, który 11 maja 1919 roku zwrócił sie˛ oficjalnie do Biskupa o wskrzeszenie wydziału, prosza˛c o porozumienie sie˛ ze Stolica˛ Apostolska˛ oraz z „przedstawicielami przyległych diecezji na przestrzeni ziem wschodnich Polski”50. Biskup w czasie swej pierwszej wizyty u wizytatora apostolskiego A. Rattiego w Warszawie 14 maja 1919 roku przedstawił te˛ pros´be˛. Wizytator Ratti zapewnił, z˙e Stolica Apostolska nie be˛dzie miała nic przeciw reaktywowaniu wydziału i „polecił porozumiec´ sie˛ w tej sprawie z Ich Ekscelencjami sa˛siednimi biskupami”51. Biskup powołał specjalna˛ komisje˛ z rektorem seminarium ks. Janem Uszyłła˛ na czele52. Kontynuuja˛c te˛ sprawe˛, w czasie konsekracji bp. Juozapasa Skvireckasa w Kownie 13 lipca 1919 roku spotkał sie˛ z biskupem sejnen´skim Antonasem Karosasem i biskupem z˙mudzkim Prancˇiskusem Karevicˇiusem. Obaj ordynariusze obiecali przysłac´ na wydział zarówno profesorów, jak i studentów53. 226 47 Stolica, s. 159, A. Ratti do P. Gasparriego, 28 IX 1919. 48 ACEC, Facoltà Teologica, pos. 329/19, Vilno, G. Matulewicz, Adnotationes in protocollum de die 11 ianuarii 1922..., 24 I 1922. 49 Tamz˙e, s. 2. 50 B. Z˙ ongołłowicz, Wydział Teologiczny USB w okresie 1919-1929 r. [w:] Ksie˛ga pamia˛tkowa ku uczczeniu 350. rocznicy załoz˙enia i 10 wskrzeszenia Uniwersytetu Wilen´skiego, t. 2, Wilno 1929, s. 204, przypis 8. 51 Tamz˙e, s. 205, przypis 1, list bp. J. Matulewicza do ks. B. Z˙ ongołłowicza, 13 VI 1919 52 Tamz˙e. 53 ACEC, Facoltà Teologica, pos. 329/19, Vilno, G. Matulewicz, Adnotationes... s. 2.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==