i je˛zyka nie skrzywdze˛. Niech Boga chwala˛ wszystkie narody, kaz˙dy w swoim je˛zyku”20. Kontakty bp. Matulewicza z klerykami i mówienie im, z˙e pod wzgle˛- dem narodowos´ciowym moga˛ sie˛ uwaz˙ac´, za kogo chca˛, i ich z tego powodu nie skrzywdzi, godziły w metody wychowawcze wicerektora i nie mogły sie˛ podobac´ polskim narodowcom. Znalazł sie˛ nawet jeden młody ksia˛dz – Tomasz Kalin´ski, który na pis´mie os´wiadczył, z˙e był przez Biskupa namawiany do działalnos´ci „w celu odpolszczenia Kos´cioła katolickiego w diecezji wilen´skiej”. Na s´wiadka podał swego kolege˛ seminaryjnego ks. Kazimierza Kułaka21. Wykorzystano to os´wiadczenie w „Rzeczypospolitej” pisza˛c, z˙e bp Matulewicz „namawiał młodych kleryków i ksie˛z˙y do zdeklarowania sie˛ jako Białorusini, jak np. ks. Kułak, Kalin´ski i inni”22. Ks. Kułak zaprotestował przeciwko temu23. W rozmawie na ten temat ówczesny kleryk ks. Piotr Wieliczko os´wiadczył z˙e „o jakiejs´ akcji odpolszczenia kleryków w seminarium nie moz˙e byc´ nawet mowy”24. Jak zawsze, Biskup szczególna˛ uwage˛ pos´wie˛cał najsłabszym, sta˛d jednym z jego „przeste˛pstw” w oczach kanoników było „polecanie alumnów Białorusinów specjalnej pieczołowitos´ci rektora”25. W celu uporza˛dkowania spraw seminarium bp Matulewicz 24 listopada 1921 roku zwołał na posiedzenie zarza˛d, profesorów, komisje˛ wychowawcza˛ i ekonomiczna˛. Po tym spotkaniu polecił obydwu komisjom przygotowac´ sprawozdanie oraz wypracowac´ regulamin na przyszłos´c´26. 5 grudnia 1921 roku poprosił prefekta Kongregacji Seminariów i Uniwersytetów o wzór regulaminów dotycza˛cych zarówno wychowania, zarza˛dzania, spraw ekonomicznych, jak i studiów filozoficzno-teologicznych27. 222 20 Journal, s. 231. 21 LMAB, VKF 7080, os´wiadczenie ks. Tomasza Kalin´skiego, 9 VIII 1920. 22 Wilnianin, Rozprze˛z˙enie w diecezji wilen´skiej, „Rzeczpospolita” 1923, nr 209. 23 AMPP, VIII, Wspomnienia o s´p. biskupie Jerzym Matulewiczu ks. dr. Kazimierza Kułaka, Turgele 1969. 24 Tamz˙e, Wspomnienia ks. Piotra Wieliczko, Wilno 1970. 25 LMAB, F 43, VKF 520, s. 110. 26 LVIA, 694, 3, vol. 53, k. 188-190. 27 LVIA, 1674, 2, vol. 12, k. 145, G. Matulewicz do prefekta [Gaetano Bisletiego], 5 XII 1921.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==