Blogoslawiony Jerzy Matulewicz

1919 roku. Na tym stanowisku widział ks. kanonika Juliana Ellerta, Polaka, proboszcza parafii s´w. Jana w Wilnie. Jednak po konsultacjach z ksie˛z˙mi okazało sie˛, z˙e ks. Ellert ma zła˛ opinie˛ z powodu kontaktów z władzami rosyjskimi65. Ostatecznie 23 lutego 1920 roku mianował kanclerzem swego młodszego kolege˛ z Akademii Duchownej w Petersburgu ks. Lucjana Chaleckiego z Bialegostoku, proboszcza jednej z najwie˛kszych parafii w diecezji i dziekana białostockiego. Ks. Chalecki pochodził z polskiej zamoz˙nej rodziny szlacheckiej z okolic Min´- ska. Bp Matulewicz postarał sie˛ dla niego w 1923 roku o godnos´c´ szambelana papieskiego i 12 stycznia 1924 roku wprowadził go do Kapituły Wilen´skiej66. Kanclerz był dla Biskupa wiernym i oddanym współpracownikiem67. Darzyli sie˛ przyjaz´nia˛68. Wydawałoby sie˛, z˙e powołanie ks. Chaleckiego przez bp. Matulewicza do s´cisłej współpracy dla dobra diecezji powinno wzbudzi pełne zadowolenie w kołach rza˛dowych, ale tak sie˛ nie stało. Delegat rza˛du Walery Roman widział w tym fakcie przejaw chytros´ci politycznej bp. Matulewicza. 19 maja 1923 roku pisał do Ministerstwa Wyznan´ Religijnych: „Mianowanie kanclerzem ks. Chaleckiego, z nazwiska, pochodzenia i kultury Polaka, wysługuja˛cego sie˛ jednak Biskupowi, dzie˛ki czemu otrzymał niedawno nominacje˛ na szambelana dworu papieskiego, jest charakterystycznym posunie˛ciem tej bardzo subtelnej polityki, jaka˛ prowadzi biskup Matulewicz. Ks. Chalecki w opinii społeczen´stwa miejscowego uchodzi za Polaka, zajmuje jednak stanowisko solidaryzuja˛ce sie˛ z Biskupem, który posługuja˛c sie˛ firma˛ i nazwiskiem swego kanclerza, moz˙e swobodniej działac´69. Oficjałem sa˛du kos´cielnego bp Matulewicz mianował swego poprzednika w zarza˛dzie diecezja˛ – ks. prałata Jana Hanusowicza. Nie był to urza˛d zbyt atrakcyjny. Jes´li jednak o nim pisze˛, to ze wzgle˛du na notariusza sa˛du ks. Antanasa Wiskonta (Viskantas), doktora filozofii i prawa, licencjata nauk społecznych uniwersytetów zachodniej Europy. Nuncjusz Ratti o nim pisał: „Litwin, ale umiarkowany i federalista, 196 65 Journal, s. 280. 66 LP, t. I, s. 106; Catalogus ecclesiarum et cleri Diocesis Vilnensis [...] 1925. 67 LP, t. I, s. 109. 68 L. Chalecki, Człowiek wielki i s´wie˛ty, w: Wspomnienia, s. 346-348. 69 AAN, MWRiOP 457, k. 83-84.

RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==