kon´czył słowami: „Litwini zasmuceni z powodu ingresu i niepewni jakim be˛de˛ dla nich, obecnie uspokoili sie˛”113. W dniach wolnych zwykle przed południem przyjmował interesantów i gos´ci, a po południu składał wizyty osobistos´ciom miasta i okolicy oraz zakonom. Szczególnie uroczys´cie przyje˛to go w polskich szkołach nazaretanek. Z tej okazji zanotował: „Postanowiłem szanowac´ uczucia i da˛z˙enia kaz˙dego narodu, o ile nie sa˛ przeciwne zasadom naszej wiary”114. W ten sposób nawia˛zał stosunki ze swoimi wiernymi. Jak widzielis´my, Stolica Apostolska odrzuciła kandydatów politycznych na stolice˛ wilen´ska˛ zgłaszanych zarówno ze strony niemiecko-litewskiej jak i wilen´skiego s´rodowiska polskiego. Natomiast przyje˛ła jako swoja˛ kandydature˛ ks. Jerzego Matulewicza, zgłoszona˛ przez biskupów, głównie polskich. W przyszłos´ci Pius XI be˛dzie mógł mówic´ do przedstawiciela rza˛du polskiego „z˙e biskup Matulewicz mianowany został na skutek zabiegów biskupów polskich”115. Ks. Matulewicz jako Litwin, ale przez wychowanie i prace˛ zwia˛zany z Polska˛, a przy tym człowiek poboz˙ny i wykształcony, zdawał sie˛ zaspakajac´ potrzeby religijne wielonarodowej diecezji wilen´skiej. Jako kandydat apolityczny, był trudny do zaakceptowania przez władze niemiecko-litewskie. Jednak wskutek nieugie˛tego stanowiska Stolicy Apostolskiej i przegranej wojny, w ostatnim momencie zyskał aprobate˛. 23 paz´dziernika 1918 roku został biskupem wilen´skim. Wykorzystuja˛c w społeczen´stwie nastroje antyniemieckie i antylitewskie, narodowcy polscy przez szereg lat przedstawiali bp. Matulewicza, niezgodnie z prawda˛, jako kreature˛ generała Ericha Ludendorffa i kardynała Adolfa Hartmanna w celu odpolszczenia Wilen´szczyzny. Natomiast fakt poparcia go przez biskupów polskich, tłumaczyli jego „maskowaniem sie˛”116. Generał Ludendorff był potrzebny jako ten, który dokuczył Polakom, natomiast kardynał Hartmann – jako ła˛cznik z Watykanem. 159 113 Journal, s. 158-159. 114 Journal, s. 160. 115 AAN, MWRiOP 457, k. 171, pismo MSW do prezesa Rady Ministrów, 25 I 1924. 116 J. Obst, Litewski biskup na polskiej ziemi,”Rzeczpospolita” 1921, nr 80; X.A.C., Nieszcze˛s´liwa diecezja, „Rzeczpospolita”, 1923 nr 225; Białoruski sufragan, „Gazeta Warszawska” 1919, nr 148; X.Y.Z. [Jan Obst], Kwestia biskupia, „Gazeta Warszawska” 1919, nr 223.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==