Gdy prace w Warszawie nabrały rozmachu, równiez˙ ks. Matulewicz pragna˛ł tam osia˛s´c´. Zwrócił sie˛ do biskupa kowien´skiego Franciszka Karevicˇiusa, aby wystarał sie˛ mu o pozwolenie niemieckich władz. 1 marca 1918 roku wyjechał z Warszawy. Na noc zatrzymał sie˛ w Wilnie u braci dolorystów. Złoz˙ył wizyte˛ rza˛dcy diecezji prałatowi Kazimierzowi Michalkiewiczowi, od którego dowiedział sie˛, z˙e jest kandydatem na stolice˛ wilen´ska˛. Naste˛pnego dnia pojechał do Kowna. Tam przeprowadził rekolekcje dla kleryków i dwie serie rekolekcji dla parafian: jedna˛ po litewsku i druga˛ po polsku. Bp Karevicˇius przekazał mu nieco szczegółów dotycza˛cych jego kandydatury. By móc sie˛ udac´ do Mariampola, potrzebował pozwolenia niemieckiego kierownika spraw kos´cielnych von Altmanna. Z rozmowy z nim zorientował sie˛, z˙e Niemcy juz˙ wys´ledzili jego przeszłos´c´, otwarcie wie˛c powiedział, z˙e jest zakonnikiem i zamierza prowadzic´ nowicjat. Z trudnos´cia˛ otrzymał pozwolenie na 15 dni. Około 14 marca 1918 roku przybył do Mariampola. Przeprowadził rekolekcje dla uczniów gimnazjum i seminarium nauczycielskiego oraz dla parafian187. Budynki klasztorne przedstawiały smutny widok: dachy przeciekały, mury były podziurawione. W podobnym stanie był kos´ciół188. Klasztor był traktowany przez ksie˛z˙y jako hotel. Sporo ksie˛z˙y wracaja˛cych z Rosji zatrzymywało sie˛ w nim na dłuz˙ej. Poza tym odbywały sie˛ tu róz˙nego rodzaju zjazdy, niekiedy z udziałem biskupa. Ksie˛z˙a krytykowali władze duchowne, zwłaszcza z powodu braku kurii i seminarium. Wyraz˙ali pragnienie, aby ks. Matulewicz podja˛ł sie˛ zorganizowania seminarium. Ten jednak zdecydowanie sie˛ nie zgodził, uzasadniaja˛c, z˙e przyjechał wznowic´ klasztor, a nie po co innego. Znalazło sie˛ troche˛ kandydatów do Zgromadzenia. Wprowadzono wspólne czytanie w czasie posiłków, wykłady konstytucji, lekcje. Powoli ksie˛z˙a wyprowadzili sie˛ do miasta, zaprowadzono klauzure˛. Zacze˛ła sie˛ tworzyc´ wspólnota na sposób zakonny189. Po uzyskaniu zgody Stolicy Apostolskiej 14 paz´dziernika 1918 roku otworzył nowicjat, ustanawiaja˛c jego kierownikiem sprowadzonego 128 187 Journal, s. 145-146. 188 Gaiv, s. 155. 189 Journal, s. 146.
RkJQdWJsaXNoZXIy MjI2Mw==