Ephemerides_Marianorum_2017

(szlachty), chwalebnie dla siebie samego, a innym dając dobry przykład do naśladowania 12 . Warunki ekonomiczne szpitala przedstawiały się zawsze dobrze aż do roku 1815. W tym roku rosyjski rząd wielkie posiadłości Matusze- wiczów przekazał Mariannie Ożarowskiej, wdowie po filorosyjskim ge- nerale P. Ożarowskim powieszonym przez Polaków w 1794 roku. Oża- rowska tak znacznie obniżyła środki utrzymania dla szpitala, że maria- nie musieli wspierać ubogich ze swej kasy. Kres działalności szpitala położył rząd rosyjski w 1842 roku pod pretekstem konieczności kon- trolowania działalności i finansów różnych grup charytatywnych. Przy- jął ponadto jurysdykcję nad wszystkimi instytucjami charytatywnymi i szpitalami, zaś w następstwie tego dekretu przejął wszystkie funda- cje i darowizny uczynione na rzecz ubogich 13 . Szpitale i przytułki istniejące przy pozostałych klasztorach mariań- skich nie miały tak dobrej bazy materialnej jak w Raśnie i ich środ- ki utrzymania były różnorodne, ale najogólniej można wyróżnić dwa: ofiary wydzielane na ten cel przez samych marianów oraz dary skła- dane przez wiernych. Nietypowa sytuacja zaistniała w Igłówce, gdzie książę Kazimierz Sapieha w 1783 roku uczynił obietnicę zbudowania szpitala dla potrzebujących oraz zapisu pewnej sumy, z której procen- tów używano by na utrzymanie ubogich 14 . Wizytator diecezjalny, przeprowadzający w 1834 roku w Igłówce wizytację, stwierdził istnienie tam szpitala dla ubogich o wymiarach 15x6 m 2 . Niestety zapis pieniężny Sapiehy został unieważniony i prze- jęty przez rząd pruski około 1803 roku. W takiej sytuacji marianie, chcąc utrzymać szpital, musieli na siebie wziąć odpowiedzialność mate- rialną za jego funkcjonowanie. Aby zmniejszyć koszty utrzymania przy- tułku, zobowiązywali jego mieszkańców do prac w kościele, a zdrow- szych i bardziej odpowiednich także do prac na folwarku 15 . Przy skórzeckim klasztorze, jak informuje państwowa komisja przepro- wadzająca wizytacje: Istnieją dwa domy przeznaczone dla ubogich – służą- cych kościelnych, które według zwyczaju są nazwane szpitalami 16 . 12 M. Matuszewicz, Diariusz mego życia , vol. I, Warszawa 1986, 493. 13 K. Dola, Opieka społeczna …, 700. 14 J. Kosmowski, Marianie …, 220. 15 Tamże, 221. 16 Archiwum Skórzeckie, 69, n. 147. Jan Kosmowski MIC 68